PRAWO W DZIAŁANIU 57/3

Konrad Burdziak

Przeciwdziałanie przemocy domowej – kilka uwag w kontekście środków przewidzianych w art. 275a § 1 i 3, art. 275 § 3 oraz art. 244 § 1a i 1b Kodeksu postępowania karnego

Prawo w Działaniu 2024, tom 57

https://doi.org/10.32041/pwd.5703

Streszczenie

W publikacji podjęto próbę odpowiedzi na pytanie: czy organy stosujące środki przewidziane w art. 275a § 1 i 3, art. 275 § 3 oraz art. 244 § 1a i 1b Kodeksu postępowania karnego dysponują odpowiednimi kompetencjami bądź metodami pozwalającymi im na adekwatne stosowanie przewidzianych w rzeczonych regulacjach środków? Wykorzystaną przez autora metodą badawczą jest (przede wszystkim) metoda dogmatycznoprawna. W wyniku przeprowadzonych analiz ustalono, że: 1) podmioty stosujące środki przewidziane w art. 275a § 1 i 3, art. 275 § 3 oraz art. 244 § 1a i 1b k.p.k. nie dysponują aktualnie kompetencjami ani metodami pozwalającymi im na adekwatne stosowanie przewidzianych w rzeczonych regulacjach środków; 2) konieczne jest dokonanie zmiany metod stosowanych przez polskie organy w zakresie decydowania o zastosowaniu i zakresie zastosowania środków przewidzianych w wyżej wymienionych regulacjach.

1. Acklin M.W., Velasquez J.P., Improving Criminal Responsibility Determinations Using Structured Professional Judgment, Frontiers in Psychology 2021, t. 12, https://doi.org/10.3389/fpsyg.2021.700991.
2. Banasik M., Od dewiacji do poszanowania prawa, czyli uwagi na tle braku empatii w ujęciu Simona Barona-Cohena, https://ruj.uj.edu.pl/xmlui/bitstream/handle/item/50163/banasik_od_dewiacji_do_poszanowania_prawa_czyli_uwagi_na_tle_braku_empatii_2014.pdf?sequence=1&isAllowed=y.
3. Baron-Cohen S., Teoria zła. O empatii i genezie okrucieństwa, Sopot 2014.
4. Burdziak K., Can the use of algorithms enhance judicial independence? Reflections in the context of The Hague Declaration, Biuletyn Kryminologiczny 2022, nr 28, https://doi.org/10.5281/zenodo.6810541.
5. Burdziak K., Przeciwdziałanie przemocy domowej w perspektywie karnoprawnej praktyki prokuratorskiej [w druku].
6. Burdziak K., Rüütel E., Prognoza kryminologiczna. Porównanie rozwiązań estońskich i polskich, Lublin 2022.
7. Burdziej S., Branicka Z., Hofman D., Wymiar sprawiedliwości wobec przemocy domowej. Raport z badań empirycznych, Toruń 2022, https://courtwatch.pl/wp-content/uploads/2022/03/RAPORT_wymiar_spr_wobec_przemocy_domowej.pdf.
8. De Bortoli L., Ogloff J., Coles J., Dolan M., Towards best practice: combining evidence-based research, structured assessment and professional judgement, Child and Family Social Work 2017, t. 22, nr 2, https://doi.org/10.1111/cfs.12280.
9. Douglas K.S., Yeomans M., Boer D.P., Comparative validity analysis of multiple measures of violence risk in sample of criminal offenders, Criminal Justice and Behavior 2005, t. 32, nr 5, https://doi.org/10.1177/0093854805278411.
10. Dudka K., Gardocka T., Skuteczność nieizolacyjnych środków zapobiegawczych, Warszawa 2012, https://iws.gov.pl/wp-content/uploads/2018/08/IWS_Dudka-K-Gardocka-T_Skuteczność-nieizolac.pdf.
11. Eichstaedt K., Komentarz do art. 275 k.p.k., [w:] Kodeks postępowania karnego, t. 1, Komentarz aktualizowany, red. D. Świecki, LEX/el. 2023.
12. Hart S.D., Douglas K.S., Guy L.S., The Structured Professional Judgment Approach to Violence Risk Assessment: Origins, Nature, and Advances, https://www.researchgate.net/publication/318437145_The_structured_professional_judgment_approach_to_violence_risk_assessment_Origins_nature_and_advances.
13. Kobus I., Januszczyk P., Przesłanki zatrzymania osoby stosowane przez organy procesowe – zmiany w kodeksie postępowania karnego, Przegląd Policyjny 2019, t. 134, nr 2, https://doi.org/5604/01.3001.0013.7432.
14. Kropp P.R., Hart S.D., The Development of the Brief Spousal Assault Form for the Evaluation of Risk (B-SAFER): A Tool for Criminal Justice Professionals, 2004, https://www.justice.gc.ca/eng/rp-pr/fl-lf/famil/rr05_fv1-rr05_vf1/rr05_fv1.pdf.
15. Levin S., The challenges of using structured risk assessment instruments in forensic psychiatric care, Linköping 2019.
16. Ministerstwo Rodziny i Polityki Społecznej, Sprawozdanie z realizacji Krajowego Programu Przeciwdziałania Przemocy w Rodzinie w roku 2021 za okres od dnia 1 stycznia do dnia 31 grudnia 2021 r., Warszawa 2022, https://www.gov.pl/attachment/e804fa59-704b-46bc-9359-cff4f7a9a165.
17. Ministerstwo Spraw Wewnętrznych, Praktyczny podręcznik dla policjantów. Szacowanie ryzyka związanego z indywidualnymi przypadkami przemocy w rodzinie, Warszawa 2013, https://duw.pl/download/1/15404/Policja-praktyczny-podrecznik-szacowanie-ryzyka.pdf.
18. Niezbędnik dla funkcjonariuszy Policji i Żandarmerii Wojskowej. Stosowanie nakazu opuszczenia mieszkania oraz zakazu zbliżania się do mieszkania i jego bezpośredniego otoczenia, Warszawa 2020, https://www.gov.pl/web/sprawiedliwosc/praktyczny-niezbednik-do-ustawy.
19. Notko M., Husso M., Piippo S., Fagerlund M., Houtsonen J., Intervening in domestic violence: interprofessional collaboration among social and health care professionals and the police, Journal of Interprofessional Care 2022, t. 36, nr 1, https://doi.org/10.1080/13561820.2021.1876645.
20. Nowogrodzka A., Zdolność do rozpoznawania emocji i odczuwania empatii u osób popełniających przestępstwa, Profilaktyka Społeczna i Resocjalizacja 2014, nr 23.
21. Ostaszewski P., Przemoc domowa w świetle danych statystycznych procedury „Niebieskiej Karty”, Warszawa 2022, https://iws.gov.pl/wp-content/uploads/2022/11/IWS_Ostaszewski-P._Przemoc-domowa-w-switle-danych-statystycznych-procedury-_Niebieskiej-Karty_.pdf.
22. Różycka A., Zasadność nowych środków ochrony osób doznających przemocy domowej, Prawo w Działaniu 2020, t. 41, https://doi.org/10.32041/pwd.4111.
23. Tokarczyk R., Komparatystyka prawnicza, Warszawa 2008.
24. Types of abuse, https://www.womenagainstabuse.org/education-resources/learn-about-abuse/types-of-domestic-violence.
25. Welento-Nowacka A., Zastosowanie oraz założenia teoretyczne narzędzi opartych na modelu ustrukturyzowanej oceny ryzyka wystąpienia zachowań związanych z przemocą w praktyce klinicznej, Via Medica 2017, nr 1.
26. Wojciszke B., Psychologia społeczna, Warszawa 2020.
27. Wójcik D., Stosowanie w postępowaniu karnym narzędzi diagnostyczno-prognostycznych służących oszacowaniu ryzyka powrotności do przestępstwa, Prawo w Działaniu 2013, t. 16, https://iws.gov.pl/wp-content/uploads/2018/09/Dobrochna-Wójcik-Stosowanie-w-postępowaniu-karnym-narzędzi-diagnostyczno-prognostycznych-służących-oszacowaniu-ryzyka-powrotności-do-przestępstwa-59.pdf.
28. Zając D., Kajfasz J., Obawa popełnienia przestępstwa w przyszłości (art. 258 § 3 k.p.k.), [w:] Stosowanie tymczasowego aresztowania. Analiza praktyczna, red. P. Karlik, B. Pilitowski, LEX/el. 2022.
29. Zasada K., Brakuje policjantów. Więcej mundurowych odchodzi niż przychodzi, https://www.rmf24.pl/fakty/polska/news-brakuje-policjantow-wiecej-mundurowych-odchodzi-niz-przychod,nId,6840618#&crp_state=1.
30. Zieliński M., Derywacyjna koncepcja wykładni jako koncepcja zintegrowana, Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny 2006, nr 3.
31. Zieliński M., Wykładnia prawa. Zasady, reguły, wskazówki, Warszawa 2012.
32. Żbikowska M., Prawdopodobieństwo w procesie karnym, Państwo i Prawo 2018, nr 3.
33. Żbikowska M., Warunkowy dozór policji, Prokuratura i Prawo 2011, nr 7–8.

K. Burdziak, Przeciwdziałanie przemocy domowej – kilka uwag w kontekście środków przewidzianych w art. 275a § 1 i 3, art. 275 § 3 oraz art. 244 § 1a i 1b Kodeksu postępowania karnego, Prawo w Działaniu 2024, t. 57, https://doi.org/10.32041/pwd.5703