PRAWO W DZIAŁANIU 57/5

Karolina Kremens

Przestępstwo zmowy (conspiracy) w amerykańskim prawie karnym a przestępstwo udziału w zorganizowanej grupie przestępczej lub związku przestępczym

Prawo w Działaniu 2024, tom 57

https://doi.org/10.32041/pwd.5705

Streszczenie

Artykuł powstał na kanwie opinii biegłego z zakresu amerykańskiego prawa karnego sporządzonej w toku postępowania toczącego się przed jednym z polskich sądów okręgowych. W postępowaniu tym jednemu z oskarżonych zarzucono m.in. udział w zorganizowanej grupie przestępczej, której celem był wywóz z Polski bez wymaganego przepisami zezwolenia oraz nielegalny obrót po wwiezieniu do Stanów Zjednoczonych Ameryki Północnej substancji psychotropowej w znacznych ilościach w postaci tabletek ecstasy, zawierających substancję MDMA, tj. czyn z art. 258 § 1 Kodeksu karnego. Jednocześnie w toku postępowania uzyskano informacje o tym, że oskarżony został już skazany na terytorium Stanów Zjednoczonych Ameryki Północnej za przestępstwo opisane jako „zmowa w celu dystrybucji i posiadanie MDMA w celu dystrybucji”, tj. czyn penalizowany 21 the United States Code § 846. W związku z powyższym w postępowaniu powstała konieczność ustalenia, czy zachodzi tożsamość przedmiotowa pomiędzy przestępstwem zarzucanym oskarżonemu w postępowaniu przed sądem polskim a przestępstwem, za które został skazany na terytorium Stanów Zjednoczonych. Celem niniejszego opracowania jest zatem analiza, czy przestępstwo udziału w zorganizowanej grupie przestępczej opisane w prawie polskim, w art. 258 § 1 k.k., może być rozumiane jako przestępstwo zmowy prowadzącej do popełnienia przestępstwa (conspiracy to commit a crime), penalizowane w amerykańskim prawie federalnym na podstawie art. 21 U.S.C. § 846.

1. Ashworth A., Horder J., Principles of Criminal Law, Oxford 2013.
2. Błachnio-Parzych A., Zasada ne bis in idem a odpowiedzialność w sprawach ochrony konkurencji i konsumentów, [w:] Standardy rzetelności postępowania w sprawach z zakresu ochrony konkurencji i konsumentów: między prawem administracyjnym a prawem karnym, red. Jasiński, Warszawa 2016.
3. Boyce R.N., Dripps D.A., Perkins R.M., Criminal Law and Procedure. Cases and Materials, New York 2007.
4. Brenner S.W., Of Complicity and Enterprise Criminality: Applying Pinkerton Liability to RICO Actions, Missouri Law Review 1991, t. 56.
5. Cassese A., International Criminal Law, Oxford 2003.
6. Doyle C., Federal Conspiracy Law: A Brief Overview, CRS Report 2016.
7. Eboe-Osuji C., ‘Complicity in Genocide’ versus ‘Aiding and Abetting Genocide’: Construing the Difference in the ICTY and ICTR Statutes, Journal of International Criminal Justice 2005, t. 3, nr 1, https://doi.org/10.1093/jicj/3.1.56.
8. Fletcher G., Is Conspiracy Unique to Common Law?, American Journal of Comparative Law 1995, t. 43, nr 1, https://doi.org/10.2307/840582.
9. Gardocki L., Zarys prawa karnego międzynarodowego, Warszawa 1985.
10. Giezek J., Formy stadialne popełnienia czynu zabronionego w polskim prawie karnym, Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska 2013, t. 60, nr 2.
11. Giezek J., Udział w zorganizowanej grupie przestępczej a odpowiedzialność karna na przedpolu naruszenia dobra prawem chronionego, [w:] Teoretyczne i praktyczne problemy współczesnego prawa karnego. Księga jubileuszowa dedykowana Profesorowi Tadeuszowi Bojarskiemu, red. A. Michalska-Warias, I. Nowikowski, J. Piórkowska-Flieger, Lublin 2011.
12. 12.   Grande E., Accordo Criminoso e Conspiracy. Tipicità e stretta legalità nell’analisi comparata, Milano 1993.
13. Hallevy G., The Matrix of Derrivative Criminal Liability, Berlin 2012, https://doi.org/10.1007/978-3-642-28105-1.
14. Harno A., Intent in Criminal Conspiracy, University of Pennsylvania Law Review 1941, t. 89, nr 5, https://doi.org/10.2307/3309198.
15. Johnson P.E., The Unnecessary Crime of Conspiracy, California Law Review 1973, t. 61, nr 5, https://doi.org/10.2307/3479790.
16. Kinports K., Rosemond, Mens Rea, and the Elements of Complicity, San Diego Law Review 2015, t. 52.
17. Kremens K., Prawo dowodowe w procesie karnym USA, [w:] System Prawa Karnego Procesowego, t. 8, Dowody, cz. 1, red. P. Hofmański, J. Skorupka, Warszawa 2019.
18. Liszewska A., Formy stadialne popełnienia czynu zabronionego, [w:] System Prawa Karnego, t. 3, Nauka o przestępstwie. Zasady odpowiedzialności, red. R. Dębski, Warszawa 2017.
19. Małecki M., Komentarz do art. 16 k.k., [w:] Kodeks karny. Część ogólna, t. 1, Komentarz do art. 1–52, red. W. Wróbel, A. Zoll, Warszawa 2016.
20. Małecki M., Przygotowanie do przestępstwa. Analiza dogmatycznoprawna, Warszawa 2016.
21. Marcus P., Criminal Conspiracy: The State of Mind Crime – Intent, Proving Intent, Anti-Federal Intent, Law Forum 1976, nr 3.
22. Morrison S.R., The System of Modern Criminal Conspiracy, Catholic University Law Review 2014, t. 63.
23. Omerod D., Smith and Hogan’s Criminal Law, Oxford 2011.
24. Pauley M.A., The Pinkerton Doctrine and Murder, Pierce Law Review 2005, t. 4, nr 1.
25. Płachta M., Międzynarodowy Trybunał Karny, t. 1, Kraków 2004.
26. Russell T.R., Federal Criminal Conspiracy, American Criminal Law Review 1998, t. 35.
27. Sakowicz A., Zasada ne bis in idem w prawie karnym w ujęciu paneuropejskim, Białystok 2011.
28. Wąsek A., Współsprawstwo w polskim prawie karnym, Warszawa 1997.
29. Winograd J., Federal Criminal Conspiracy, American Criminal Law Review 2004, t. 41.
30. Wróbel W., Zoll A., Polskie prawo karne. Część ogólna, Kraków 2013.
31. Wróblewski J., [w:] Stany w USA. Instytucje – praktyka – doktryna, red. T. Langer, Warszawa 1988.

K. Kremens, Przestępstwo zmowy (conspiracy) w amerykańskim prawie karnym a przestępstwo udziału w zorganizowanej grupie przestępczej lub związku przestępczym, Prawo w Działaniu 2024, t. 57, https://doi.org/10.32041/pwd.5705