PRAWO W DZIAŁANIU 58/1

Piotr Rylski

Przyczyny wydawania dwóch postanowień o stwierdzeniu nabycia spadku po tym samym spadkodawcy w świetle badań aktowych i propozycje de lege ferenda

Prawo w Działaniu 2024, tom 58

https://doi.org/10.32041/pwd.5801

Streszczenie

Celem artykułu jest ustalenie przyczyn wydawania kilku postanowień o stwierdzeniu nabycia spadku po tym samym spadkodawcy, a także ocena aktualnego stanu prawnego służącego przeciwdziałaniu takiej sytuacji oraz wskazanie możliwych kierunków zmian legislacyjnych. Niniejsze opracowanie zawiera prezentację wyników badań aktowych prowadzonych przez Instytut Wymiaru Sprawiedliwości, z których wynika, że w większości przypadków przyczyną analizowanego zjawiska nie jest zła wola uczestników postępowania, ale niedostateczne wykorzystywanie przez sądy istniejących instrumentów prewencyjnych lub brak odpowiednich mechanizmów procesowych o charakterze następczym. Autor stawia tezę o potrzebie wprowadzenia nowego instrumentu prawnego umożliwiającego sądowi pierwszej instancji uchylenie także z urzędu drugiego postanowienia spadkowego wydanego w warunkach powagi rzeczy osądzonej. Środek ten powinien zastąpić obecnie wykorzystywaną w tym celu skargę nadzwyczajną kierowaną do Sądu Najwyższego.

1. Demendecki T., [w:] Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz, red. A. Jakubecki, Warszawa 2010.
2. Felski T., Charakter i skutki prawne orzeczenia o stwierdzeniu nabycia spadku, Nowe Prawo 1984, t. 7–8.
3. Felski T., Glosa do uchwały SN z 21 kwietnia 1994 r., III CZP 40/94, Palestra 1995, nr 3–4.
4. Gudowski J., [w:] Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz, t. 4, Postępowanie rozpoznawcze. Postępowanie zabezpieczające, red. T. Ereciński, LEX/el. 2016.
5. Kordasiewicz B., [w:] System Prawa Prywatnego, t. 10, Prawo spadkowe, red. B. Kordasiewicz, Warszawa 2009.
6. Kordasiewicz B., [w:] System Prawa Prywatnego, t. 10, Prawo spadkowe, red. B. Kordasiewicz, Warszawa 2013.
7. Kotas-Turoboyska S., Przyczyny przewlekłości wieloletnich postępowań o stwierdzenie nabycia spadku, Warszawa 2022, https://iws.gov.pl/wp-content/uploads/2022/12/IWS_Kotas-Turoboyska-S._Przyczyny-przewleklosci-wieloletnich-postepowan-o-stwierdzenie-nabycia-spadku.pdf.
8. Migaj P., Wzruszanie prawomocnych postanowień o stwierdzeniu nabycia spadku po tym samym spadkodawcy, Acta Universitatis Wratislaviensis 1993, nr 29.
9. Pruś P., [w:] Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz, red. M. Manowska, Warszawa 2013.
10. Szczepańska A., Zakaz orzekania w sprawie uprzednio osądzonej – glosa do postanowienia Sądu Najwyższego z 26.03.2019 r., I NSNc 1/19, Glosa 2021, nr 2.
11. Warzocha E., Ustalenie stosunku prawnego lub prawa w sądowym postępowaniu cywilnym, Warszawa 1982.
12. Weitz K., Kolizja prawomocnych postanowień o stwierdzeniu nabycia spadku po tym samym spadkodawcy, Palestra 2012, nr 11–12.
13. Zieliński A., [w:] Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz, red. A. Zieliński, Warszawa 2011.

P. Rylski, Przyczyny wydawania dwóch postanowień o stwierdzeniu nabycia spadku po tym samym spadkodawcy w świetle badań aktowych i propozycje de lege ferenda, Prawo w Działaniu 2024, t. 58, https://doi.org/10.32041/pwd.5801