PRAWO W DZIAŁANIU 59/8

Michał Błoński

Uzupełnienie uzasadnienia wyroku (art. 449a § 1 Kodeksu postępowania karnego)

Prawo w Działaniu 2024, tom 59

https://doi.org/10.32041/pwd.5908

Streszczenie

Artykuł omawia problematykę uzupełnienia uzasadnienia wyroku uregulowaną w art. 449a Kodeksu postępowania karnego. Dotyka ważkiego zagadnienia praktycznego, zwłaszcza mającego znaczenie w stanie prawnym, na którego gruncie nie jest dopuszczalne uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania wskutek wad uzasadnienia wyroku sądu I lub II instancji (art. 455a k.p.k.).

Przez uzupełnienie uzasadnienia należy rozumieć jego sporządzenie poza dotychczasowym zakresem podmiotowym lub przedmiotowym (art. 423 § 1a k.p.k.), a także uzupełnienie treści zawartych już w powstałym dokumencie, przy jego niezmienionym zakresie. Kontrowersje budzi kierunek wykładni dotyczący uzupełnienia uzasadnienia treści już pierwotnie sporządzonych. Przyjęto w publikacji, że uzupełnienie uzasadnienia sprowadza się do napisania tych części (elementów), których w uzasadnieniu pierwotnie sporządzonym nie było, a które być powinny. Zanegowano możność uzupełnienia czy poszerzenia merytorycznej warstwy uzasadnienia poprzez rozwinięcie rozważań w kwestii już zawartej w motywach pisemnych, np. dotyczącej bardziej kompleksowej oceny zeznań świadka czy przyjętej kwalifikacji prawnej czynu. Wówczas nie doszłoby do uzupełnienia uzasadnienia, lecz do zmiany jego treści. Zaprezentowany pogląd wynika również stąd, że uzupełnienie apelacji może sprowadzać się do postawienia nowych zarzutów lub wniosków, a zatem tych, które będą odnosić się do uzupełnionych (nowych) części uzasadnienia. Nie jest zaś dozwolone uzupełnienie postawionych wcześniej zarzutów, sprowadzające się do ich odmiennego ujęcia, zmiany treści, które zostały im już nadane, a co musiałoby mieć miejsce, gdyby sąd I instancji miał możliwość modyfikacji merytorycznej treści sporządzonego uzasadnienia w wyniku zastosowania art. 449a § 1 k.p.k.

Instytucja uzupełnienia uzasadnienia wyroku zasługuje na aprobatę pod warunkiem, że jest stosowana z poszanowaniem prawa strony do prawidłowo ukształtowanego postępowania odwoławczego i tym samym uwzględnia reguły rzetelnego procesu.

1. Broniecka R., Uzasadnienie wyroku w polskim postępowaniu karnym, Warszawa 2014.
2. Gałęski M., Leżak K., Zawłocki R., Uzasadnienia wyroków sądu karnego na urzędowych formularzach. Komentarz. Wzory. Orzecznictwo, red. R. Zawłocki, Warszawa 2021.
3. Hofmański P., Sadzik E., Zgryzek K., Kodeks postępowania karnego. Komentarz, t. 2, Warszawa 2011.
4. Hofmański P., Sadzik E., Zgryzek K., Kodeks postępowania karnego. Komentarz, t. 2, Warszawa 2004.
5. Klejnowska M., „Częściowe” uzasadnienie wyroku w sprawie karnej, Państwo i Prawo 2005, z. 4.
6. Klejnowska M., Zasada prawdy materialnej w postępowaniu odwoławczym, [w:] Zasada prawdy materialnej. Materiały z konferencji. Krasiczyn 15–16 października 2005 r., red. Z. Sobolewski, G. Artymiak, Kraków 2006.
7. Klubińska M., Treść i znaczenie uzasadnienia wyroku sądu pierwszej instancji w znowelizowanym postępowaniu karnym, [w:] Reforma prawa karnego materialnego i procesowego w 2015 r., red. D. Kala, I. Zgoliński, Warszawa 2015.
8. Laskowski M., Kasacja obrońcy i pełnomocnika po 1 lipca 2015 r., [w:] Obrońca i pełnomocnik w procesie karnym po 1 lipca 2015 r. Przewodnik po zmianach, Warszawa 2015.
9. Matras J., [w:] Kodeks postępowania karnego, Komentarz, red. K. Dudka, Warszawa 2023.
10. Muras Z., Postępowanie odwoławcze w procesie karnym. Artykuły 425–467 k.p.k. Komentarz, Warszawa 2004.
11. Noskowicz K., Kilka uwag o zwięzłości pisemnego uzasadnienia wyroku w polskim procesie karnym w świetle nowelizacji art. 424 § 1 pkt 1 i 2 k.p.k., Kwartalnik Sądowy Apelacji Gdańskiej 2015, nr 2.
12. Sakowicz A., [w:] Kodeks postępowania karnego. Komentarz, red. A. Sakowicz, Warszawa 2018.
13. Świecki D., [w:] Kodeks postępowania karnego, LEX/el. 2024.
14. Świecki D., [w:] Kodeks postępowania karnego. Komentarz, red. J. Skorupka, Warszawa 2020.
15. Świecki D., Apelacja obrońcy i pełnomocnika po zmianach, [w:] Obrońca i pełnomocnik w procesie karnym po 1 lipca 2015 r. Przewodnik po zmianach, red. P. Wiliński, Warszawa 2015.
16. Wąsek-Wiaderek M., Uzupełnienie uzasadnienia wyroku sądu odwoławczego, Białostockie Studia Prawnicze 2018, t. 23, nr 1, https://doi.org/10.15290/bsp.2018.23.01.13.
17. Wiliński P., Zabłocki S., Uzupełnienie uzasadnienia wyroku sądu pierwszej instancji w procesie karnym, Przegląd Sądowy 2015, nr 11–12.
18. Zabłocki S., [w:] Kodeks postępowania karnego, t. 4, Komentarz do art. 425–467, red. R.A. Stefański, S. Zabłocki, Warszawa 2021

M. Błoński, Uzupełnienie uzasadnienia wyroku (art. 449a § 1 Kodeksu postępowania karnego), Prawo w Działaniu 2024, t. 59, https://doi.org/10.32041/pwd.5908