PRAWO W DZIAŁANIU 61/8

Katarzyna Tkaczyk-Rymanowska

Tak zwana medyczna marihuana – 7 lat polskich doświadczeń

Prawo w Działaniu 2025, tom 61

https://doi.org/10.32041/pwd.6108

Streszczenie

Celem artykułu jest zbadanie funkcjonowania w praktyce regulacji obowiązujących od 1.11.2017 r. (art. 33a–33d ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii), które zalegalizowały używanie marihuany dla celów medycznych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Postawione zostaną cztery główne problemy badawcze, którym odpowiada struktura artykułu. Pierwszy opisuje sytuację polskich pacjentów przed nowelizacją z 2017 r., kiedy de facto dostępność stosowania marihuany do celów medycznych była możliwa w ramach importu docelowego. Drugi wskazuje na problemy, jakie zaistniały po 2017 r., kiedy susz apteczny stał się teoretycznie dostępny, ale w praktyce dochodziło często do braków surowca, co wiązało się ze znacznymi kosztami i powodowało, że był on osiągalny tylko dla wybranych pacjentów. Trzeci problem dotyczy kwestii legalności (lub jej braku) posiadania marihuany pochodzącej z nielegalnego źródła, ale używanej w celu medycznym. Czwarty zaś odnosi się do kluczowej kwestii, jaką jest zapewnienie regularnych dostaw surowca farmaceutycznego w postaci suszu konopi innych niż włókniste, co stało się przedmiotem nowelizacji ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii dokonanej 24.03.2022 r. dopuszczającej możliwość prowadzenia lokalnych upraw konopi w Polsce. Analiza literatury i orzecznictwa w tym zakresie pozwoliła na wyciągnięcie wniosku, że polskie uprawy stanowiłyby istotny krok na drodze do zdrowia pacjentów. Konopie w aptekach stałyby się łatwo dostępne, a ich cena byłaby niższa niż dotychczas. Przede wszystkim jednak polskie uprawy pozwoliłyby pacjentowi, bez względu na jego status ekonomiczny (jak to miało miejsce do tej pory), na dostęp do leczenia, które z powodzeniem jest stosowane w wielu krajach europejskich.

1. Altschwager M., Gruener A., Lebrecht C., Germany: New reimbursement price for German medical cannabis flowers, https://www.globalcompliancenews.com/2022/09/01/https-insightplus-bakermckenzie-com-bm-healthcare-life-sciences-made-in-germany-new-reimbursement-price-for-german-medical-cannabis-flowers_ 8242022/.
2. Bołtryk P., Kryminologiczne i prawne aspekty posiadania narkotyków w Polsce na przykładzie pochodnych konopi innych niż włókniste, Białystok 2014.
3. Cannabis for medical purposes under the Cannabis Act: information and improvements, https://www.canada.ca/en/health-canada/services/drugs-medication/cannabis/medical-use-cannabis.html.
4. Dązbłaż B., Recepta z receptomatu – farmaceuta nie może odmówić realizacji, LEX/el. 2023.
5. GIF wydał pierwsze w Polsce zezwolenie na uprawę medycznej marihuany!, https://faktykonopne.pl/gif-wydal-pierwsze-w-polsce-zezwolenie-na-uprawe-medycznej-marihuany/.
6. Hiller P., Lehmann K., Schlink J., Schroers A., Die Frankfurter Cannabis-Studie. Ergebnisse einer repräsentativen Befragung der Frankfurter Bevölkerung zum Thema Cannabis, Abschlussbericht, Frankfurt am Main 2023.
7. Hoop B., Heerdink E.R., Hazekamp A., Medicinal Cannabis on Prescription in The Netherlands: Statistics for 2003–2016, Cannabis and Cannabinoid Research 2018, t. 3(1).
8. Ile kosztuje medyczna marihuana w Polsce? Takie wydatki czekają pacjentów!, https://greendoctor.pl/blog/ile-kosztuje-medyczna-marihuana/.
9. Ile kosztuje medyczna marihuana w różnych krajach świata – porównanie cen i regulacji rynku, https://vaporshop.pl/pl/blog/cbd-olejki-konopne-cbd-i-susz-cbd-przydatne-informacje/ile-kosztuje-medyczna-marihuana-w-roznych-krajach-swiata-porownanie-cen-i-regulacji-rynku.
10. Jiang H.-E., Li X., Zhao Y.-X., Ferguson D.K., Hueber F., Bera S., Wang Y.-F., Zhao L.-C., Liu C.-J., Li C.-S., A new insight into Cannabis sativa (Cannabaceae) utilization from 2500-year-old Yanghai Tombs, Xinjiang, China, Journal of Ethnopharmacology 2006, t. 108, nr 3, https://doi.org/10.1016/j.jep.2006.05.034.
11. Kmieciak B., Prawo do świadczeń zdrowotnych wobec dyskusji dotyczącej legalizacji miękkich narkotyków, Acta Universitatis Lodziensis. Folia Juridica 2016, t. 76.
12. Krajewski K., Opinia nt. projektu zmian w ustawie o przeciwdziałaniu narkomanii z 29 lipca 2005 r. dotyczących art. 62a oraz wykazu środków odurzających grupy IV-N, stanowiącego załącznik nr 1 do ustawy, 31.01.2012 r., https://www.politykanarkotykowa.pl/wp-content/uploads/2021/01/opinia-prof.-K.-Krajewskiego-do-projektu-ustawy.pdf.
13. Kulesza J., Białas A.J., Uprawa i przetwarzanie marihuany w stanie wyższej konieczności. Glosa do wyroku Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z 29.12.2021 r., II AKa 355/21, Przegląd Sądowy 2024, nr 5.
14. Kulesza J., Mrowicki M., Uprawa i przetwarzanie konopi w stanie wyższej konieczności – glosa do wyroku Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z 1.09.2022 r., 24547/18, Thőrn przeciwko Szwecji, Europejski Przegląd Sądowy 2024, nr 4.
15. Kuna M., Warunki medycznego zastosowania marihuany w Polsce – aspekty prawa administracyjnego, Przegląd Prawa Administracyjnego 2019, nr 2.
16. Medical use of cannabis and cannabinoids: questions and answers for policymaking, Lisbon 2018, https://doi.org/10.2810/979004.
17. Motyka M., Marcinkowski J.T., Używanie pochodnych konopi, cz. 2, Zastosowanie w medycynie vs. konsekwencje zdrowotne, Problemy Higieny i Epidemiologii 2014, t. 95, nr 1.
18. Na miesiąc przed śmiercią mówił o adopcji dziecka. Tomasz Kalita żył „na bombie”, https://wiadomosci.onet.pl/kraj/tomasz-kalita-zyl-na-bombie-przed-smiercia-chcial-miec-jeszcze-dzieci/45l2myv.
19. Nocuń K., Uprawa medycznej marihuany – wpłynął jeden wniosek, LEX/el. 2023.
20. Olak A., Konecka-Szydełko B., Maruszak M., Układ z Schengen a bezpieczeństwo Polski, Współczesne Problemy Zarządzania 2020, t. 8, nr 1(16), https://doi.org/10.52934/wpz.81.
21. Owczarek A., Kozaczuk P., Grimling B., Karolewicz B., Uwarunkowania stosowania marihuany do celów medycznych w Polsce, Farmacja Polska 2023, t. 79, nr 7.
22. Partyk A., Dwa lata więzienia to odpowiednia kara za hodowanie marihuany przez osobę ciężko chorą, LEX/el. 2018.
23. Purgoł M., Barcik J., Ustawa legalizująca tzw. marihuanę dla celów medycznych w świetle standardów prawa międzynarodowego, Międzynarodowe Prawo Publiczne 2018, nr 7–8.
24. Rogowska-Szadkowska D., Komu pomaga medyczna marihuana, Warszawa 2022.
25. Rusin M., W Polsce nie będzie upraw medycznej marihuany? Otrzymaliśmy oświadczenie jednej z firm, https://www.weedweek.pl/w-polsce-nie-bedzie-upraw-medycznej-marihuany-otrzymalismy-oswiadcze nie-jednej-z-firm/.
26. Szabla M., Kędzierska E., Medyczna marihuana, [w:] Rośliny – przegląd wybranych zagadnień, red. K. Kropiwiec, M. Szala, Lublin 2016.
27. Tabaka M., Marihuana medyczna będzie produkowana w Polsce, przestaniemy przepłacać, https://bizblog.spidersweb.pl/marihuana-medyczna-konopie-indyjskie-budzet.
28. Terapia medyczną marihuaną w Polsce: czy marihuana lecznicza jest legalna? Jakie choroby można nią leczyć i gdzie zrealizować receptę?, https://zielonakaretka.pl/medyczna-marihuana-w-polsce/.
29. Therapeutic effects of cannabis and cannabinoids, [w:] The health effects of cannabis and cannabinoids: the current state of evidence and recommendations for research, Washington 2017, https://nap.nationalacademies.org/read/24625/chapter/6.
30. Tkaczyk-Rymanowska K., Dobro prawne na gruncie art. 62 ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii z 2005 r., Ius Novum 2023, nr 2.
31. Tkaczyk-Rymanowska K., Polskie regulacje dotyczące medycznej marihuany, referat wygłoszony na zebraniu naukowym w Katedrze Kryminologii na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Jagiellońskiego 25.06.2024 r., niepubl.
32. Tkaczyk-Rymanowska K., Refleksje na temat art. 62 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii na tle karnoprawnym i konstytucyjnym, Ius Novum 2021, nr 1, https://doi.org/26399/iusnovum.v15.1.2021.03/k.tkaczyk-rymanowska.
33. Warecka K., Strasburg: Skazanie za uprawę konopi indyjskich na potrzeby własne zgodne z Konwencją, LEX/el. 2022.
34. Wkrótce w aptekach polskie konopie medyczne, https://www.termedia.pl/mz/Wkrotce-w-aptekach-polskie-konopie-medyczne,54479.html.
35. Wróbel W., Zoll A., Polskie prawo karne, część ogólna, Kraków 2010.
36. Wycichowska-Kuchta G., Dekryminalizacja posiadania i używania narkotyków według Douglasa Husaka. Perspektywa polska, Zeszyty Prawnicze 2018, t. 18, nr 3, https://doi.org/10.21697/zp.2018.18.3.03.
37. Wydano pierwsze zezwolenie na uprawę konopi indyjskich w Polsce, https://420polska.pl/wydano-pierwsze-zezwolenie-na-uprawe-konopi-indyjskich-w-polsce/.
38. Zając D., Narkotyki z nielegalnego źródła jako przedmiot czynności podjętej w celu leczniczym, Państwo i Prawo 2022, nr 8.

K. Tkaczyk-Rymanowska, Tak zwana medyczna marihuana – 7 lat polskich doświadczeń, Prawo w Działaniu 2025, t. 61, https://doi.org/10.32041/pwd.6108