PRAWO W DZIAŁANIU 61/9

Rafał Wielki

Problemy zabezpieczania i interpretacji śladów biologicznych w sprawach karnych

Prawo w Działaniu 2025, tom 61

https://doi.org/10.32041/pwd.6109

Streszczenie

Artykuł ukazuje zagadnienia związane z zabezpieczaniem oraz interpretacją śladów biologicznych na użytek wymiaru sprawiedliwości. Celem tego opracowania jest dokonanie ustalenia, czy na gruncie badania śladów biologicznych istnieją konkretne przesłanki dotyczące technicznego i procesowego zabezpieczania śladów na miejscu zdarzenia, a także czy mogą się pojawiać trudności interpretacyjne w odniesieniu do dowodów przedstawianych w procesie karnym. Niniejszy artykuł prezentuje praktyczne kwestie czynności podejmowanych na miejscu zdarzenia, które zobrazowane są egzemplifikacjami wskazującymi na trudności związane z interpretacją dowodów w postaci śladów biologicznych.

1. Bieber F.R., Buckleton J.S., Budowle B., Butler J.M., Coble M.D., Evaluation of Forensic DNA Mixture Evidence: Protocol for Evaluation, Interpretation, and Statistical Calculations Using the Combined Probability of Inclusion, BMC Genetics 2016, nr 17, https://doi.org/10.1186/s12863-016-0429-7.
2. Branicki W., DNA Testing for Investigative Purposes: Search for the Perpetrator’s DNA Profile and Kinship Analysis, Problems of Forensic Sciences 2024, nr 137, https://doi.org/10.4467/12307483PFS.24.001.19857.
3. Branicki W., Kupiec T., Ekspertyza genetyczna, [w:] Ekspertyza sądowa. Zagadnienia wybrane, red. M. Kała, D. Wilk, J. Wójcikiewicz, Warszawa 2017.
4. Butler J.M., Iyer H., Press R., Taylor M.K., Vallone P.M., Willis S., DNA Mixture Interpretation: A NIST Scientific Foundation Review, Gaithersburg 2024.
5. Clancy D., Bull R., The Effect on Mock-Juror Decision-Making of Power-of-Speech within Eyewitness Testimony and Types of Scientific Evidence, Psychiatry, Psychology and Law 2015, t. 22, nr 3, https://doi.org/10.1080/13218719.2014.960029.
6. DNA Contamination Prevention Guidelines, https://enfsi.eu/wp-content/uploads/2017/09/DNA-contamination-prevention-guidelines-v2.pdf.
7. DNA Exonerations in the United States (1989 – 2020), https://innocenceproject.org/dna-exonerations-in-the-united-states/.
8. Duncan G.T., Tracey M.L., Stauffer E., DNA Typing, [w:] Forensic Science: An Introduction to Scientific and Investigative Techniques, red. S.H. James, J.J. Nordby, S. Bell, Boca Raton 2014.
9. Expert Working Group on Human Factors in Forensic DNA Interpretation, Forensic DNA Interpretation and Human Factors: Improving Practice Through a Systems Approach, Gaithersburg 2024.
10. Fantino C., Gill P., Fonneløp A.E., Investigative Use of Human Environmental DNA in Forensic Genetics, Forensic Science International: Genetics 2024, nr 70, https://doi.org/10.1016/j.fsigen.2024.103021.
11. Fonneløp A.E., Johannessen H., Egeland T., Gill P., Contamination During Criminal Investigation: Detecting Police Contamination and Secondary DNA Transfer from Evidence Bags, Forensic Science International: Genetics 2016, t. 23, https://doi.org/10.1016/j.fsigen.2016.04.003.
12. Forensic Science Regulator, Guidance: The Control and Avoidance of Contamination In Crime Scene Examination involving DNA Evidence Recovery, FSR-G-206, Birmingham 2016.
13. Gill P., Misleading DNA Evidence: Reasons for Miscarriages of Justice, London 2014.
14. Gruza E., Kryminalistyka jutra – ewolucja czy rewolucja?, [w:] Oblicza kryminalistyki, red. M. Goc, V. Kwiatkowska-Wójcikiewicz, J. Wójcikiewicz, Warszawa 2024.
15. Grzybowski T., Widacki J., Dowód z badań genetyczno-sądowych (badania DNA) w procesie karnym = problemy kontroli jakości badań, Palestra 2019, nr 4.
16. Hans V.P., Daye D.H., Dann B.M., Farley E.J., Albertson S., Science in the Jury Box: Jurors’ Comrehension of Mitochondrial DNA Evidence, Law and Human Behavior 2011, t. 35, nr 1.
17. Kassin S.M., Bogart D., Kerner J., Confessions That Corrupt: Evidence from the DNA Exoneration Case Files, Psychological Science 2012, t. 23, nr 1, https://doi.org/10.1177/0956797611422918.
18. Konieczny J., Kryminalistyczny leksykon śledztwa, Opole 2020.
19. Lieberman J.D., Carell C.A., Miethe T.D., Krauss D.A., Gold versus Platinum: Do Jurors Recognize the Superiority and Limitations of DNA Evidence Compared to Other Types of Forensic Evidence, Psychology, Public Policy, Law 2008, t. 14, nr 1, https://doi.org/10.1037/1076-8971.14.1.27.
20. Ling S., Kaplan J., Berryessa C.M., The Importance of Forensic Evidence for Decisions on Criminal Guilt, Science & Justice 2021, nr 61.
21. Makowska Ż., Bogusz I., Metodyka ujawniania i zabezpieczania śladów stanowiących przedmiot badań biologicznych, [w:] Dobre praktyki technika kryminalistyki, red. A. Frankowski, P. Trojanowski, Warszawa 2020.
22. Meakin G., Jamieson A., DNA Transfer: Review and Implications for Casework, Forensic Science International: Genetics 2013, t. 7, nr 4, https://doi.org/10.1016/j.fsigen.2013.03.013.
23. Moszczyński J., Badania biologiczne, [w:] E. Gruza, M. Goc, J. Moszczyński, Czyli rzecz o współczesnych metodach dowodzenia przestępstw, Warszawa 2020.
24. National Insitute of Justice, Using DNA to Solve Cold Cases, Washington 2002.
25. National Research Council, DNA Technology in Forensic Science, Washington 1992.
26. National Research Council, The Evaluation of Forensic DNA Evidence, Washington 1996.
27. Paoletti D.R., Doom T.E., Krane C.M., Raymer M.L., Krane D.E., Empirical Analysis of the STR Profiles Resulting from Conceptual Mixtures, Journal of Forensic Sciences 2005, t. 50, nr 6, https://doi.org/10.1520/JFS2004475.
28. President’s Council of Advisors on Science and Technology, Report to the President. Forensic Science in Criminal Courts: Ensuring Scientific Validity of Feature-Comparison Methods, Washington 2016.
29. Puch-Solis R., Roberts P., Pope S., Aitken C., Assessing the Probative Value of DNA Evidence. Guidance for Judges, Lawyers, Forensic Scientists and Expert Witnesses, London 2012.
30. Robertson B., Vignaux G.A., Berger C.E.H., Interpreting Evidence: Evaluating Forensic Science in the Courtroom, Chichester 2016, https://doi.org/10.1002/9781118492475.
31. Roth A., Safety in Numbers? Deciding when DNA Alone is Enough to Convict, New York University Law Review 2010, t. 85, nr 4.
32. Saferstein R., Criminalistics: An Introduction to Forensic Science, New York 2018.
33. Sense about Science, EUROFORGEN, Making Sense of Forensic Genetics, London 2017.
34. Taupin J.M., Introduction to Forensic DNA Evidence for Criminal Justice Professionals, Boca Raton 2014.
35. Wade S., DNA Crime Investigations: Solving Murder and Serious Crime Through DNA and Modern Forensics, Barnsley 2009.
36. Wójcikiewicz J., Wtórny transfer DNA, Palestra 2016, nr 9.

R. Wielki, Problemy zabezpieczania i interpretacji śladów biologicznych w sprawach karnych, Prawo w Działaniu 2025, t. 61, https://doi.org/10.32041/pwd.6109