PRAWO W DZIAŁANIU 62/2

Jerzy Słyk

Umieszczenie małoletniego w zakładzie opiekuńczo-leczniczym na mocy orzeczenia sądu opiekuńczego

Prawo w Działaniu 2025, tom 62

https://doi.org/10.32041/pwd.6202

Streszczenie

Artykuł prezentuje prawne aspekty umieszczania małoletniego w zakładzie opiekuńczo-leczniczym na mocy orzeczenia sądu opiekuńczego, zgodnie z art. 109 § 2 pkt 5 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. W pierwszej części dokonano analizy dogmatycznej obowiązujących przepisów, wskazując na ich systemowe niespójności oraz trudności interpretacyjne wynikające z legislacyjnych niedociągnięć. Omówiono problem braku precyzyjnych regulacji dotyczących podziału pieczy nad dzieckiem w przypadku umieszczenia go w placówce medycznej oraz wadliwą terminologię stosowaną w art. 112¹ § 1 pkt 2 k.r.o.

Druga część przedstawia wyniki badania aktowego 40 spraw sądowych, ujawniając rozbieżności w praktyce orzeczniczej. Wykazano, że sądy często umieszczają dzieci w domach pomocy społecznej, mimo że przepisy nie przewidują takiej możliwości wprost. Zidentyfikowano przypadki równoczesnego pozbawienia władzy rodzicielskiej i umieszczenia dziecka w placówce, co budzi wątpliwości prawne. Artykuł zwraca uwagę na niewystarczającą reprezentację interesów małoletnich w postępowaniu oraz na konieczność wprowadzenia skutecznych mechanizmów ochrony dzieci przed szkodami prenatalnymi. Wskazuje na potrzebę reformy legislacyjnej w celu zwiększenia spójności systemowej i zapewnienia lepszej ochrony prawnej najmłodszych.

1. Andrzejewski M., Ingerencje we władzę rodzicielską, [w:] Władza rodzicielska. Interdyscyplinarna analiza instytucji, red. J. Słyk, M. Wilczek-Karczewska, Warszawa 2023.
2. Długoszewska I., Przesłanki oraz skutki ograniczenia i pozbawienia władzy rodzicielskiej, Warszawa 2012.
3. Haberko J., Władza rodzicielska a prawo medyczne, [w:] Władza rodzicielska. Interdyscyplinarna analiza instytucji, red. J. Słyk, M. Wilczek-Karczewska, Warszawa 2023.
4. Ignatowicz J., [w:] System prawa rodzinnego i opiekuńczego, red. J.S. Piątowski, Wrocław–Warszawa–Kraków–Gdańsk–Łódź 1985.
5. Janiszewska B., O uwarunkowaniach prawnych umieszczenia w zakładzie opiekuńczo-leczniczym (głos w dyskusji), Prawo i Medycyna 2015, nr 1.
6. Janiszewska B., Zgoda na udzielenie świadczenia zdrowotnego. Ujęcie wewnątrzsystemowe, Warszawa 2013.
7. Kallaus A., Jeszcze raz w kwestii postępowania dotyczącego osoby wymagającej wsparcia medycznego w warunkach zakładu opiekuńczo-leczniczego, Prawo i Medycyna 2015, nr 3.
8. Kallaus A., Zezwolenia na udzielenie pacjentowi niezdolnemu do świadomego wyrażenia zgody świadczeń zdrowotnych w warunkach zakładu opiekuńczo-leczniczego, Prawo i Medycyna 2014, nr 3–4.
9. Kociucki L., [w:] Kodeks rodzinny i opiekuńczy. Komentarz. Przepisy wprowadzające KRO, red. K. Osajda, Warszawa 2017.
10. Łapiński A., Ograniczenia władzy rodzicielskiej w polskim prawie rodzinnym, Warszawa 1975.
11. Słyk J., [w:] Kodeks rodzinny i opiekuńczy. Komentarz. Przepisy wprowadzające KRO, red. K. Osajda, Warszawa 2017.
12. Słyk J., Orzekanie w sprawach dotyczących umieszczenia pacjenta w zakładzie opiekuńczo-leczniczym, Prawo w Działaniu 2019, t. 40, https://doi.org/10.32041/pwd.4003.
13. Stojanowska W., Rozwód a dobro dziecka, Warszawa 1979.

J. Słyk, Umieszczenie małoletniego w zakładzie opiekuńczo-leczniczym na mocy orzeczenia sądu opiekuńczego, Prawo w Działaniu 2025, t. 62, https://doi.org/10.32041/pwd.6202