• BIP

PRAWO W DZIAŁANIU 64

Strona główna
PRAWO W DZIAŁANIU 64
logo-IWS-1

Artykuły

Pobierz

PWD 64
Elżbieta Holewińska-Łapińska, Adam Strzembosz (11.09.1930–10.10.2025). Informacje biograficzne, dorobek naukowy

Adam Strzembosz (11.09.1930–10.10.2025). Informacje biograficzne, dorobek naukowy

Prawo w Działaniu 2025, tom 64

Bibliografia

  1. Bafia J., Rola prawa i sądów rodzinnych w realizacji polityki partii i państwa na rzecz umacniania rodziny, Nowe Prawo 1980, nr 1.
  2. Bafia J., Sądy rodzinne – idea, cel, zamierzenia, Państwo i Prawo 1979, nr 7.
  3. Bajer M., Rody uczone: „Strzembosze”, Forum Akademickie 1998, nr 4.
  4. Bańkowska M., XX-lecie sądownictwa rodzinnego w Polsce, Przegląd Sądowy 1999, nr 4.
  5. Baran A.F., O Profesorze. Tomasz Strzembosz (1930–2004). Biogram, https://www.fundacjastrzembosza.pl/o_profesorze.html.
  6. Bąk M., Podstawy prawne regulujące funkcjonowanie schroniska dla nieletnich i zakładu poprawczego, [w:] Schronisko dla Nieletnich i Zakład Poprawczy dla Dziewcząt w Falenicy 1959–2014. Monografia placówki, T. Graca, K. Dziurzyński, Józefów 2014, https://www.wydawnictwo.wsge.edu.pl/pdf-137541-64646?filename=Schronisko%20dla%20Nieletnich.pdf.
  7. Borek W., Urbański A., Strzembosz – portret rodzinny, Kraków 1995.
  8. Cioch H., Wpływ poglądów Profesora Adama Strzembosza na obecny kształt polskiego prawa rodzinnego, [w:] Ius et Lex. Księga jubileuszowa ku czci Profesora Adama Strzembosza, red. A. Dębiński, A. Grześkowiak, K. Wiak, Lublin 2002.
  9. Domański M., Holewińska-Łapińska E., Słyk J., Sądownictwo rodzinne w Polsce i założenia postulowanej jego reformy, Warszawa 2025, https://iws.gov.pl/wp-content/uploads/PDF/2025/PRAWO%20RODZINNE/2025_PrawoR_M_Domanski_E_Holewinska_J_Slyk_Sadownictwo-rodzinne-w-Polsce-i-zalozenia.pdf.
  10. Grześkowiak K., XXV-lecie sądownictwa dla nieletnich, Problemy Wymiaru Sprawiedliwości 1974, nr 5(2).
  11. Grzybowski R., Odradzanie się harcerstwa polskiego po 1956 r. i próby włączenia go w struktury systemu wychowawczego szkoły, Biuletyn Historii Wychowania 2007, nr 23.
  12. Hausner W., Wierzbicki M., Sto lat harcerstwa, Warszawa 2015.
  13. Kossakowska A., Recenzja monografii A. Strzembosza, „Nieletni sprawcy kradzieży w środowisku wielkomiejskim”, Warszawa 1971, Kronika Warszawy 1972, t. 3, nr 3(11).
  14. Krukowski J., Profesor Adam Strzembosz – twórczość naukowa i działalność publiczna, [w:] Ius et Lex. Księga jubileuszowa ku czci Profesora Adama Strzembosza, red. A. Dębiński, A. Grześkowiak, K. Wiak, Lublin 2002.
  15. Łapiński A., Ograniczenia władzy rodzicielskiej w polskim prawie rodzinnym, Warszawa 1975.
  16. Ordon M., Emerytowani Profesorowie Wydziału Prawa KUL, Adam Strzembosz, Lublin 2013, https://www.kul.pl/adam-strzembosz,art_31089.html.
  17. Ordon M., Historia Wydziału Prawa, Prawa Kanonicznego i Administracji KUL, Lublin 2016, https://www.kul.pl/historia-wydzialu,11451.html.
  18. Ostrihanska Z., Recenzja monografii A. Strzembosza, „Zapobieganie niedostosowaniu społecznemu dzieci i młodzieży. (Wyniki badań empirycznych nad postępowaniem opiekuńczym w sprawach dotyczących władzy rodzicielskiej)”, Warszawa 1979, Zeszyty Naukowe Instytutu Badania Prawa Sądowego 1979, nr 12.
  19. Pawłowska R., Ośrodki adopcyjno-opiekuńcze a kompensacja sieroctwa dziecięcego, Gdańsk 1993.
  20. Perzanowska B., Teresa Strzembosz i jej dzieło poradnictwa rodzinnego w Polsce, Łomianki 2010.
  21. Rozmowa z Adamem Strzemboszem, [w:] W. Borek, A. Urbański, Strzembosz – portret rodzinny, Kraków 1995.
  22. Safjan M., Od autora, [w:] M. Safjan, Instytucja rodzin zastępczych. Problemy prawno-organizacyjne, Warszawa 1982.
  23. Strzembosz A. (współpraca S. Piszczek, J. Strzemboszówna), Rodowód Strzemboszów, Warszawa 2023.
  24. Strzembosz A., Nowa ustawa w sprawach nieletnich. Próba komentarza, Warszawa 1983.
  25. Strzembosz A., Polskie sądy rodzinne w świetle badań empirycznych, Archiwum Kryminologii 1984, t. 11.
  26. Strzembosz A., Wspomnienia, Warszawa 2001, niepubl., egzemplarz podarowany autorce 24.02.2003 r.
  27. Sujak E., Charyzmat zaangażowania. Życie Teresy Strzembosz, Warszawa 1988.
  28. Wierzbicki M., Patroni naszych ulic. Profesor Tomasz Strzembosz (1930–2004), Bielsko-Biała 2014.
  29. Ziółek J., Tomasz Strzembosz, https://www.kul.pl/tomasz-strzembosz,art_81890.html.

 

Jak cytować

E. Holewińska-Łapińska, Adam Strzembosz (11.09.1930–10.10.2025). Informacje biograficzne, dorobek naukowy, Prawo w Działaniu 2025, t. 64.

 

 

Adam Strzembosz, Środki opieki nad dziećmi społecznie zaniedbanymi

 

Środki opieki nad dziećmi społecznie zaniedbanymi

Prawo w Działaniu 2025, tom 64

Streszczenie

Artykuł przedstawia stan prawny, ustalenia nauk społecznych oraz praktykę w Polsce w 1979 r. odnośnie do publicznych środków pomocy przewidzianych dla poprawy całokształtu sytuacji dzieci zaliczonych przez autora do kategorii „społecznie zaniedbanych”. Kategoria ta została wyodrębniona spośród różnych grup dzieci zagrożonych niedostosowaniem społecznym. Dzieci społecznie zaniedbane to takie, których potrzeby psychiczne, wychowawcze, edukacyjne, kulturalne i materialne nie są zaspokajane na minimalnym poziomie ze względu na sytuację rodzinną i inne przyczyny uwarunkowane społecznie. Środkom pomocy przewidzianej przez prawo oraz stosowanym w praktyce, choćby nie były wystarczająco unormowane, autor nadał nazwę „środków opieki”, zaznaczając, że to pojęcie nie może być utożsamiane ani z opieką, jako instytucją prawną, ani z rozumieniem terminu „opieka” stosowanym w pedagogice, ani też z terminem „opieka społeczna”. W artykule została dokonana klasyfikacja tak rozumianych „środków opieki. Za najważniejsze kryterium klasyfikacyjne uznano, czy określone środki przysługują wszystkim dzieciom (mają wówczas charakter generalny), czy tylko określonym kategoriom dzieci ze względu na ich szczególną sytuację. Omówione zostały źródła (przyczyny) powstawania sytuacji „społecznego zaniedbania” dzieci, ustawowe „środki opieki” o charakterze generalnym, w tym świadczone w ramach pomocy socjalnej państwa oraz środki o charakterze specjalnym. Autor ocenił, że opisane środki opieki nad dziećmi społecznie zaniedbanymi są niewspółmierne w stosunku do odczucia sprawiedliwości społecznej. Ocenił, że zmieniać powinny się rozwiązania generalne. Skuteczniejsze jest niedopuszczanie do stanu społecznego zaniedbania niż stosowanie specjalnych środków opieki nad dziećmi wymagającymi już szczególnego postępowania. Autor przedstawił liczne postulaty zmian, wychodząc z założenia, że sporządzenie „rejestru potrzeb” jest nieodzowne, mimo świadomości, że niektóre z nich mogą być trudne do zrealizowania w nieodległej przyszłości, bowiem postęp następuje wskutek „twórczego niezadowolenia z istniejącego stanu rzeczy”.

 

Bibliografia

  1. Czałoszyński T., Rola płac i świadczeń społecznych w dochodach pracowniczych gospodarstw domowych, Praca i Zabezpieczenie Socjalne 1979, nr 7.
  2. Greniewska D., Jedyne żywicielki rodzin problemem całego społeczeństwa, Praca i Zabezpieczenie Socjalne 1977, nr 4.
  3. Horodecka J., Problemy rodziny, Życie Warszawy z 13.03.1979 r.
  4. Lewandowski J., Układy nierówności startu społecznego młodzieży w Polsce, Warszawa 1976 (opracowanie przygotowane dla Komitetu Badań i Prognoz „Polska 2000” przy prezydium Polskiej Akademii Nauk, nieopublikowany maszynopis powielony).
  5. Michalski W., Równość wobec prawa, Nowe Drogi 1979, nr 1.
  6. Smyczyński T., Obowiązek alimentacyjny rodziców względem dziecka a polityka społeczna państwa, Warszawa 1978.
  7. Stojanowska W., Strzembosz A., O nowe zasady postępowań przed sądem rodzinnym, Zeszyty Naukowe Instytutu Badania Prawa Sądowego 1979, nr 10.
  8. Strzembosz A., Zapobieganie niedostosowaniu społecznemu dzieci i młodzieży (wyniki badań empirycznych nad postępowaniem opiekuńczym w sprawach dotyczących władzy rodzicielskiej), Warszawa 1979.
  9. Strzembosz A., Żmudzki A., Przyczyny wieloletniego przebywania wychowanków domów małego dziecka w sprawach o pozbawienie władzy rodzicielskiej, Zeszyty Naukowe Instytutu Badania Prawa Sądowego 1979, nr 11.
  10. Szymański K.R., Humanistyczne aspekty polityki wobec młodej rodziny, Praca i Zabezpieczenie Socjalne 1978, nr 10.
  11. Tymowski A., Cena powinna być przezroczysta, Polityka z 24.07.1976 r.
  12. Tymowski A., Minimum socjalne. Metodyka i próba określenia, Warszawa 1973.
  13. Wrochno-Stanek K., Potrzeby jedynych żywicielek a polityka społeczna, cz. 2, Problemy Rodziny 1975, nr 5.

Jak cytować

A. Strzembosz, Środki opieki nad dziećmi społecznie zaniedbanymi, Prawo w Działaniu 2025, t. 64.

 

 

Mirosław Kosek, Udział prokuratora w sprawach filiacyjnych w świetle badań aktowych

 

 

Udział prokuratora w sprawach filiacyjnych w świetle badań aktowych

Prawo w Działaniu 2025, tom 64

https://doi.org/10.32041/pwd.6401

Streszczenie

Artykuł stanowi prezentację i omówienie wyników badań aktowych dotyczących udziału prokuratora w sprawach z zakresu pochodzenia dziecka. Zasadnicze rozważania o charakterze empirycznym poprzedzone zostały rozważaniami teoretycznymi dotyczącymi podstaw prawnych udziału prokuratora w analizowanych sprawach, pełniącymi funkcję pewnego koniecznego wprowadzenia do zasadniczej, badawczej części opracowania i wniosków wynikających z przedstawianych wyników badań.

Wyniki badań przekonują, że udział prokuratora w omawianych sprawach jest potrzebny w obu jego formach, tj. wytoczenia powództwa i przystąpienia do postępowania, przy czym udział ten wykazuje różny stopień intensywności i aktywności w poszczególnych etapach postępowania. Rozbieżności dotyczą m.in. dołączania do pozwu dokumentacji z postępowania prokuratorskiego poprzedzającego wniesienie pozwu oraz udziału i aktywności prokuratora na rozprawie. Zróżnicowanie wykazuje także praktyka sądu w zakresie informowania prokuratury o toczącym się postępowaniu.

Bibliografia

  1. Domański M., [w:] Komentarz Prawa Prywatnego, t. 5, Kodeks rodzinny i opiekuńczy. Komentarz, red. K. Osajda, Warszawa 2017.
  2. Holewińska-Łapińska E., Powództwo prokuratora o ustalenie lub zaprzeczenie pochodzenia dziecka oraz o unieważnienie uznania dziecka, Warszawa 2005.
  3. Holewińska-Łapińska E., Sprawy o zaprzeczenie ojcostwa, Warszawa 2020.
  4. Ignatowicz J., [w:] System prawa rodzinnego i opiekuńczego, red. J.S. Piątowski, Warszawa 1985.
  5. Kołodziejski S., Dobro wspólnych nieletnich dzieci – jako przesłanka odmowy orzeczenia rozwodu, Palestra 1965, t. 9, nr 9.
  6. Kosek M., Powództwo prokuratora w sprawach niemajątkowych z zakresu prawa rodzinnego, Warszawa 2016.
  7. Misztal-Konecka J., Wzięcie udziału przez prokuratora w postępowaniu cywilnym jako gwarancja zapewnienia efektywności ochrony prawnej, Zeszyty Naukowe Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła II 2017, t. 60, nr 3.
  8. Witczak H., Kawałko A., [w:] Kodeks rodzinny i opiekuńczy. Komentarz, red. M. Habdas, M. Fras, Warszawa 2021.
  9. Zawadzka Z., Formy udziału prokuratora w postępowaniu cywilnym, Prokuratura i Prawo 2009, nr 10.

Jak cytować

M. Kosek, Udział prokuratora w sprawach filiacyjnych w świetle badań aktowych, Prawo w Działaniu 2025, t. 64, https://doi.org/10.32041/pwd.6401

 

 

Daniela Wybrańczyk, Wykonywanie orzeczeń w sprawach dotyczących kontaktów z dzieckiem

 

Wykonywanie orzeczeń w sprawach dotyczących kontaktów z dzieckiem

Prawo w Działaniu 2025, tom 64

https://doi.org/10.32041/pwd.6402

Streszczenie

Mimo istniejących regulacji umożliwiających nałożenie sankcji majątkowej na osobę, która nie wykonuje obowiązku realizacji ustalonego kontaktu z dzieckiem, zwracają uwagę sprawy, w których orzeczenia lub ugody nie są realizowane. W artykule zebrano propozycje rozwiązań zwiększających skuteczność wykonywania orzeczeń w przedmiocie kontaktów z dzieckiem oraz przedstawiono skrócone wyniki badania prowadzonego w okresie od czerwca do listopada 2024 r. Badanie składało się z dwóch części (ankietowej i aktowej). Celem pierwszej części badania było ustalenie częstotliwości i powodów orzekania o umieszczeniu dziecka w pieczy zastępczej, gdy nie są realizowane kontakty, mimo wydania nakazu zapłaty należnej sumy pieniężnej (art. 59816 Kodeksu postępowania cywilnego). Celem drugiej części badania było: ustalenie, czy sądy weryfikują stan majątkowy osoby niewykonującej, niewłaściwie wykonującej lub naruszającej obowiązki wynikające z orzeczenia albo z ugody zawartej przed sądem lub przed mediatorem w przedmiocie kontaktów z dzieckiem; zbadanie, w jakich kwotach sądy zagrażają nakazaniem zapłaty / orzekają nakaz zapłaty należnej sumy pieniężnej; próba powiązania orzekanej kwoty ze stanem majątkowym rodziców i odniesienie tej kwoty do wysokości należnych dziecku alimentów.

Bibliografia

  1. Andrzejewski M., Ingerencje we władzę rodzicielską, [w:] Władza rodzicielska. Interdyscyplinarna analiza instytucji, red. J. Słyk, M. Wilczek-Karczewska, Warszawa 2023.
  2. Długoszewska I., Przesłanki oraz skutki ograniczenia i pozbawienia władzy rodzicielskiej, Warszawa 2012.
  3. Dobrzański B., [w:] Kodeks rodzinny i opiekuńczy. Komentarz, red. B. Dobrzański, J. Ignatowicz, Warszawa 1975.
  4. Dunajska M.B., Rozważania o wykonywaniu postanowienia o ustaleniu kontaktów z dzieckiem w świetle uchwały Sądu Najwyższego z dnia 28 sierpnia 2008 r. (III CZP 75/08), Rodzina i Prawo 2011, nr 19.
  5. Gajda J., [w:] Kodeks rodzinny i opiekuńczy. Komentarz, red. K. Pietrzykowski, Warszawa 2021.
  6. Gudowski J., [w:] Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz, t. 4, Postępowanie rozpoznawcze. Postępowanie zabezpieczające, red. T. Ereciński, Warszawa 2016.
  7. Haak H., Władza rodzicielska. Komentarz, Toruń 1995.
  8. Holewińska-Łapińska E., Domański M., Słyk J., Orzecznictwo w sprawach o wykonywanie kontaktów z dziećmi, Prawo w Działaniu 2016, t. 25, https://iws.gov.pl/wp-content/uploads/2025/09/Elzbieta-Holewinska-Lapinska-Maciej-Domanski-Jerzy-Slyk-Orzecznictwo-w-sprawach-o-wykonywanie-kontaktow-z-dziecmi-7.pdf.
  9. Holewińska-Łapińska E., Postępowania w sprawach o wykonywanie kontaktów z dzieckiem umorzone na podstawie art. 59820p.c., Warszawa 2016.
  10. Holewińska-Łapińska E., Realizacja prawa do kontaktów z dziećmi (w świetle badania akt spraw postępowań wykonawczych), Prawo w Działaniu 2011, t. 10, https://iws.gov.pl/wp-content/uploads/2025/09/Elzbieta-Holewinska-Lapinska-Realizacja-prawa-do-kontaktow-z-dziecmi-w-swietle-wynikow-badania-akt-spraw-postepowan-wykonawczych-5.pdf.
  11. Holewińska-Łapińska E., Sędziowska ocena efektywności stosowania przepisów o wykonywaniu kontaktów z dzieckiem (art. 59815–59820p.c.) i ich adekwatności do potrzeb praktyki w świetle wyników badania ankietowego, Prawo w Działaniu 2016, t. 25, https://iws.gov.pl/wp-content/uploads/2025/09/Elzbieta-Holewinska-Lapinska-Sedziowska-ocena-efektywnosci-stosowania-przepisow-o-wykonywaniu-kontaktow-z-dzieckiem-art.-59815-59820-k.p.c.-38.pdf.
  12. Ignaczewski J., [w:] Sądowe Komentarze Tematyczne. Władza rodzicielska i kontakty z dzieckiem, red. J. Ignaczewski, Warszawa 2019.
  13. Ignaczewski J., Komentarz do spraw o kontakty z dzieckiem, Warszawa 2011.
  14. Ignatowicz J., [w:] System prawa rodzinnego i opiekuńczego, cz. 1, red. J. Piątowski, Wrocław–Warszawa–Kraków–Gdańsk–Łódź 1985.
  15. Jastrzemska S., [w:] Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz, t. 2, 459–1217, red. T. Szanciło, Warszawa 2023.
  16. Justyński T., Prawo do kontaktów z dzieckiem w prawie polskim i obcym, Warszawa 2011.
  17. Justyński T., Prawo rodzica do osobistych kontaktów z dzieckiem (w judykaturze niemieckiej), Rodzina i Prawo 2006, nr 1.
  18. Kallaus A., Glosa do uchwały SN z 28 sierpnia 2008 r. (III CZP 75/08), Rodzina i Prawo 2009, nr 12.
  19. Krakowiak M., Nakazanie zapłaty sumy pieniężnej w nowym postępowaniu o wykonywanie kontaktów z dzieckiem, Transformacje Prawa Prywatnego 2013, nr 3.
  20. Laskowska M., Ocena zgodności z Konstytucją przepisu ustawy – Kodeks postępowania cywilnego, Zeszyty Prawnicze Biura Analiz Sejmowych Kancelarii Sejmu 2021, nr 4.
  21. Lipińska J.M., Postępowanie w sprawach dotyczących wykonywania kontaktów z dzieckiem, Warszawa 2024.
  22. Łapiński A., Ograniczenia władzy rodzicielskiej w polskim prawie rodzinnym, Warszawa 1975.
  23. Łazarska A., Efektywne wykonywanie orzeczenia dotyczącego prawa do kontaktów z dzieckiem w świetle standardów strasburskich, Przegląd Prawa Egzekucyjnego 2020, nr 11.
  24. Marcewicz O., Postępowanie w sprawach dotyczących wykonywania kontaktów z dzieckiem – zagadnienia wybrane, [w:] Aequitas sequitur legem. Księga jubileuszowa z okazji 75. urodzin Profesora Andrzeja Zielińskiego, red. K. Flaga-Gieruszyńska, G. Jędrejek, Warszawa 2014.
  25. Mazurkiewicz J., Zanim pomysły nasze sczezną wraz z nami. Wrocławskie projekty ochrony prawnej dzieci i kobiet, Wrocław 2016.
  26. Mostowik P., Wybrańczyk D., [w:] Kodeks rodzinny i opiekuńczy. Komentarz, t. 5, red. K. Osajda, Legalis/el.
  27. Sokołowski T., [w:] Kodeks rodzinny i opiekuńczy. Komentarz, red. H. Dolecki, T. Sokołowski, Warszawa 2013.
  28. Stojanowska W., [w:] Nowelizacja prawa rodzinnego na podstawie ustaw z 6 listopada 2008 r. i 10 czerwca 2010 r. Analiza. Wykładnia. Komentarz, red. W. Stojanowska, Warszawa 2011.
  29. Strus Z., [w:] Kodeks rodzinny i opiekuńczy. Komentarz, red. H. Dolecki, T. Sokołowski, Warszawa 2013.
  30. Strus Z., Strus-Wołos M., [w:] Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz, t. 3, 506–729, red. T. Wiśniewski, Warszawa 2021.
  31. Strzebinczyk J., [w:] System Prawa Prywatnego, t. 12, Prawo rodzinne i opiekuńcze, red. T. Smyczyński, Warszawa 2011.
  32. Studzińska J., Charakter prawny postanowienia o wykonywaniu kontaktów z dzieckiem, [w:] Aequitas sequitur legem. Księga jubileuszowa z okazji 75. urodzin Profesora Andrzeja Zielińskiego, red. K. Flaga-Gieruszyńska, G. Jędrejek, Warszawa 2014.
  33. Szenkowski D., Zagubiony wymiar „dobra dziecka” w sądach rodzinnych. Prawne i pozaprawne przyczyny niskiej jakości prawa rodzinnego, [w:] Współczesne ojcostwo. Konteksty kulturowe, pedagogiczne i prawne, red. E. Ogrodzka-Mazur, G. Błahut, T.B. Chmiel, Toruń 2016.
  34. Trybulska-Skoczelas E., [w:] Kodeks rodzinny i opiekuńczy. Komentarz, red. J. Wierciński, Warszawa 2014.
  35. Wąworek R., Utrudnianie kontaktów z dzieckiem – rozwiązania prawne i praktyka w Polsce i w Europie oraz postulaty de lege ferenda, LEX/el. 2016.
  36. Wierciński J., Problematyka ustalania kontaktów z dzieckiem w postępowaniu sądowym, [w:] Materiały z debaty zorganizowanej przez Stowarzyszenie Sędziów Polskich „Iustitia” we współpracy ze Stowarzyszeniem Sędziów Rodzinnych w Polsce na temat praktyki orzekania przez sądy o kontaktach rodziców z dzieckiem i realizacji tych rozstrzygnięć, red. H. Kaflak-Januszko, Warszawa 2014.
  37. Winiarz J., Prawo rodzinne, Warszawa 1974.
  38. Woś P., Przeciwdziałanie alienacji rodzicielskiej w postępowaniu cywilnym – sprawy dotyczące wykonywania kontaktów z dzieckiem, Studia Prawnicze KUL 2022, nr 1.
  39. Wybrańczyk D., Sytuacja prawna małoletniego dziecka rozwodzących się rodziców, Warszawa 2022.
  40. Wybrańczyk D., Wykonywanie orzeczeń w sprawach dotyczących kontaktów z dzieckiem, Warszawa 2025, https://iws.gov.pl/wp-content/uploads/PDF/2025/PRAWO%20RODZINNE/2025_PrawoR_D_Wybranczyk_Wykonywanie-orzeczen-w-sprawach-dotyczacych-kontaktow-z-dzieckiem.pdf.
  41. Zajączkowska-Burtowy J., Burtowy M., O kryminalizacji tzw. alienacji rodzicielskiej, Prokuratura i Prawo 2020, nr 4.
  42. Zegadło R., Glosa do uchwały Sądu Najwyższego z 28 sierpnia 2008 r. (III CZP 75/08), Rodzina i Prawo 2009, nr 11.
  43. Zegadło R., Pudłowska K., [w:] Sądowe Komentarze Tematyczne. Władza rodzicielska i kontakty z dzieckiem, red. J. Ignaczewski, Warszawa 2019.
  44. Zegadło R., Wykonywanie orzeczeń o kontaktach, Rodzina i Prawo 2012, nr 23.

Jak cytować

D. Wybrańczyk, Wykonywanie orzeczeń w sprawach dotyczących kontaktów z dzieckiem, Prawo w Działaniu 2025, t. 64, https://doi.org/10.32041/pwd.6402

 

Marek Andrzejewski, O tzw. współrodzicielstwie (multiparentingu) w kontekście refleksji na temat granic prawa dotyczącego rodziny

 

O tzw. współrodzicielstwie (multiparentingu) w kontekście refleksji na temat granic prawa dotyczącego rodziny

Prawo w Działaniu 2025, tom 64

https://doi.org/10.32041/pwd.6403

 

Streszczenie

W krajach, w których sztuczna prokreacja dopuszczalna jest nie tylko dla małżeństw i trwałych związków nieformalnych, status rodziców dziecka, czy też raczej jakiś status względem dziecka, mogą uzyskać i uzyskują rozmaite konstelacje kilku osób na podstawie umowy o wielo- czy też współrodzicielstwie (w Polsce przyjął się termin multiparenting). Autor krytykuje zawieranie takich umów ze względu na przeakcentowanie w nich autonomii i swobody kontraktowania osób dorosłych kosztem zmarginalizowania dobra dziecka będącego w istocie przedmiotem takiej umowy. Sprzeciwia się wypieraniu w sprawach relacji osobistych norm bezwzględnie obowiązujących na rzecz norm względnie obowiązujących, a więc kształtowania tych relacji na podstawie woli stron, której przedmiotem jest dziecko. Podkreśla ideologiczne uzasadnianie współrodzicielstwa rzekomą potrzebą zmniejszania liczby dzieci, by chronić planetę ze względu na ślad węglowy, oraz realizacją tzw. praw reprodukcyjnych, jako rzekomo praw człowieka.

 

Bibliografia

  1. Andrzejewski M., Autonomia w prawie rodzinnym sprawy o rozwód, Rejent 2024, nr 11.
  2. Andrzejewski M., Komentarz do art. 1121r.o., [w:] Kodeks rodzinny i opiekuńczy, Komentarz, red. H. Dolecki, T. Sokołowski, Warszawa 2013.
  3. Andrzejewski M., Ochrona praw dziecka w rodzinie dysfunkcyjnej (dziecko – rodzina – państwo), Kraków 2003.
  4. Andrzejewski M., Piecza zastępcza, [w:] System Prawa Prywatnego, t. 12, Prawo rodzinne i opiekuńcze, red. T. Smyczyński, Warszawa 2012.
  5. Arnett J.J., Schwab J., Poll of Emerging Adults: Thriving, Struggling & Hopeful, Worcester 2012, https://commons.clarku.edu/clarkuni_poll/1/.
  6. Bakiera L., Wyzwania rodzicielskie w ponowoczesności, Człowiek i Społeczeństwo 2024, t. 57, https://doi.org/10.14746/cis.2024.57.
  7. Beck U., Społeczeństwo ryzyka. W drodze do innej nowoczesności, Warszawa 2024.
  8. Bianchi S.M., Changing Families: Changing Workplaces, Future of Children 2011, t. 21, nr 2, https://doi.org/10.1353/foc.2011.0013.
  9. Bieranowski A., Normatywne modele rozwodu notarialnego – uwagi de lege ferenda, Rejent 2024, nr 11.
  10. Bieranowski A., Rozłączenie małżonków – rozważania na temat notarialnego rozwodu i separacji, Rejent 2024, nr 2.
  11. Can child custody be shared by more than two people, https://www.fandvt.com/can-child-custody-be-shared-by-more-than-two-people/.
  12. Co-parenting arrangements and multi-parent families, https://www.ngalaw.co.uk/knowledge-centre/co-parenting-arrangements-and-multi-parent-families/.
  13. Co-parenting in multi-parent families: Navigating legal and practical challenges, Family and Divorce z 18.10.2024 r., https://hanne.co.uk/co-parenting-in-multi-parent-families-navigating-legal-and-practical-challenges/.
  14. Cutas D., On triparenting. Is having three committed parents better than having only two?, Journal of Medical Ethics 2011, t. 37, nr 12, https://doi.org/1136/jme.2011.043745.
  15. da Costa Silva D.M., Gonçalves de Brito M.F., de Almeida Morais I.B., Garcia Carvalho G.C., Multiparentalidade e os efeitos jurídicos do seu reconhecimento, Research, Society and Development 2021, nr 10/9, https://rsdjournal.org/rsd/article/view/17629/15881.
  16. Fadjukoff P., Identity Formation in Adulthood, Jyväskylä 2007.
  17. Gheaus A., More Co-parents, Fewer Children: Multiparenting and Sustainable Population, Essays in Philosophy 2019, t. 20, nr 1, https://doi.org/10.7710/1526-0569.1630.
  18. Gheaus A., Multi-parenting: what would it take for it to work?, https://justice-everywhere.org/economics/multi-parenting-what-would-it-take-for-it-to-work/.
  19. Grabowski T.W., Lakomy M., Oświecimski K., Pohl A. [red.], Spojrzenie krytyczne, Kraków 2018.
  20. Jacobs S., What Does it Mean to be in a Multi-Parent Family? The definition of a multi-parent family and the legal protections that exist, https://talkingparents.com/blog/multi-parent-family.
  21. Joslin C.G., Nejaime D., Multiparenthood, New York University Law Review 2024, nr 99/4.
  22. Kaczor J., Od wspólnotowości do indywidualizmu. Ewolucja indywidualizmu a pojęcie podmiotu i autonomii w prawie prywatnym, Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny 2025, z. 1.
  23. Kołakowski L., Po co nam Prawa Człowieka?, Gazeta Wyborcza z 10.12.2010 r.
  24. Marquet J., Parental Couple – Conjugal Couple, Multi-Parenting – Multi-Parenthood. Considerations on Naming the Transformations of Contemporary Families, Recherches Sociologiques et Anthropologiques 2024, nr 55-1, https://doi.org/10.4000/13wzy.
  25. 25.    Musiałek P., Klimatyzm to nowa świecka religia, a Greta Thunberg jest jej pierwszą kapłanką, https://klubjagiellonski.pl/2022/06/09/klimatyzm-to-nowa-swiecka-religia-a-greta-thunberg-jest-jej-pierwsza-kaplanka/.
  26. Pietrzykowski K., Autonomia zawarcia małżeństwa, Rejent 2024, nr 11.
  27. Słyk J., Komentarz do art. 1121r.o., [w:] Kodeks rodzinny i opiekuńczy. Komentarz, t. 5, red. K. Osajda, Warszawa 2017.
  28. Sokołowski T., Ochrona praw ze stosunków prawno-rodzinnych, [w:] Aksjologia prawa cywilnego i cywilnoprawna ochrona dóbr, red. J. Pisuliński, J. Zawadzka, Warszawa 2020.
  29. 29.    Sztumski W., Ekologizm – nadzieja, zagrożenie czy straszak?, https://www.sprawynauki.edu.pl/archiwum/dzialy-wyd-elektron/288-filozofia-el/4314-ekologizm-nadzieja-zagrozenie-czy-straszak.
  30. 30.    Woś R., Polityka klimatyczna. Więcej szkód niż pożytku? Zobacz, jak Południe płaci za klimatyzm, Gazeta Prawna z 8.06.2025 r., https://www.gazetaprawna.pl/magazyn-na-weekend/artykuly/9817048,polityka-klimatyczna-wiecej-szkod-niz-pozytku-zobacz-jak-poludnie-p.html.
  31. Wybrańczyk D., Autonomia woli małżonków w kontekście propozycji wprowadzenia możliwości rozwiązania małżeństwa przed notariuszem, Rejent 2024, nr 11.
  32. Ziembiński Z., Szkice z metodologii szczegółowych nauk prawnych, Warszawa–Poznań 1982.
  33. Ziembiński Z., Wieloaspektowość badań nad prawem dotyczącym rodziny, [w:] Metodologiczne problemy badań nad rodziną, red. Z. Tyszka, Poznań 1980.
  34.  

Jak cytować

M. Andrzejewski, O tzw. współrodzicielstwie (multiparentingu) w kontekście refleksji na temat granic prawa dotyczącego rodziny, Prawo w Działaniu 2025, t. 64, https://doi.org/10.32041/pwd.6403

 

Rafał Łukasiewicz, Między oknami życia a zgodą blankietową na przysposobienie – analiza prawnoporównawcza jako punkt wyjścia do dalszej dyskusji

 

Między oknami życia a zgodą blankietową na przysposobienie – analiza prawnoporównawcza jako punkt wyjścia do dalszej dyskusji

Prawo w Działaniu 2025, tom 64

https://doi.org/10.32041/pwd.6404

Streszczenie

Pozostawienie dziecka w oknie życia to metoda anonimowego zrzeczenia się obowiązków rodzicielskich dostępna dla matek w niektórych krajach. Polska jest przykładem ustawodawstwa, w którym okna życia nie są regulowane przez prawo, ale są akceptowane jako rozwiązanie dla matek decydujących się na anonimowe pozostawienie swoich dzieci. Zgoda blankietowa na przysposobienie nie gwarantuje anonimowości matki, ponieważ jej dane są wpisane do aktu urodzenia i są znane innym osobom, w szczególności rodzicom adopcyjnym. W Polsce dyskusja koncentruje się wokół kwestii akceptacji albo zakazu istnienia okien życia. Równocześnie debata na temat poszukiwania alternatywnych rozwiązań pozostaje na marginesie. Mając świadomość wielu niebezpieczeństw związanych z oknami życia, w kilku ustawodawstwach uregulowano alternatywne rozwiązania – poród anonimowy lub poufny. Celem niniejszego artykułu jest zbadanie prawa i praktyki dotyczącej porodów anonimowych i poufnych w ustawodawstwach, w których są one regulowane, z uwzględnieniem różnych aspektów: poradnictwa, wymogów dotyczących dostępu do porodów anonimowych lub poufnych, gromadzenia informacji o matce i dostępu dziecka do takich informacji oraz pozycji ojca dziecka. Z analizy wynika, że rozróżnienie między anonimowym i poufnym porodem czasem się zaciera. W artykule przedstawiono zarys propozycji zmian prawa w tym zakresie. Najważniejsze jest unikanie porodów pozaszpitalnych, zapewnienie poradnictwa i wsparcia dla kobiety w trudnej sytuacji życiowej oraz poufności. Przedstawione uwagi mają stanowić punkt wyjścia do dalszej dyskusji.

Bibliografia

  1. Allan S., Donor Conception and the Search for Information: From Secrecy and Anonymity to Openness, London–New York 2017.
  2. Blauwhoff R.J., Foundational facts, relative truths. A comparative law study on children’s right to know their genetic origins, rozprawa doktorska, Utrecht University, https://dspace.library.uu.nl/handle/1874/34380.
  3. Boëton M., Chapelain M., Accouchement sous X, jusqu’à quand?, https://www.la-croix.com/Sciences-et-ethique/Naissance-X-mere-fille-temoignent-2023-06-02-1201269851.
  4. Browne K., Chou S., Whitfield K., Child Abandonment and its Prevention in Europe, Nottingham 2012.
  5. Cielec P., Jawność adopcji – prawo dziecka do wiedzy o swoim pochodzeniu, [w:] Rodzicielstwo serca. Przewodnik po rodzicielstwie adopcyjnym, Rzeszów 2017.
  6. Czaplicki P., Kroczek-Sawicka Z., Prawne aspekty funkcjonowania „okien życia”, Białostockie Studia Prawnicze 2017, t. 22, nr 2, https://doi.org/10.15290/bsp.2017.22.02.02.
  7. Dufalová L., Autonómia vôle matky v prípade pôrodov s utajenou totožnosťou ženy v kontexte aktuálnej súdnej praxe, [w:] Bratislavské právnické fórum 2023: autonómia subjektov v 21. Storočí, red. L. Fotopulosová, V. Ťažká, Bratislava 2023.
  8. Gajda J., Adopcja ze wskazaniem w świetle art. 119[1a] kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, Metryka. Studia z zakresu prawa osobowego i rejestracji stanu cywilnego 2016, nr 1.
  9. Gajda J., Tajemnica przysposobienia i jej ochrona w polskim prawie cywilnym, Przemyśl–Rzeszów 2012.
  10. Galliez (Maîtrise) S., Klier C., Felnhofer A., Kernreiter J., Die anonyme Geburt in Österreich. Aktuelle Durchführungspraxis und Optimierungspotential aus Anlass der Volljährigkeit der vom Erlass vom 27. Juli 2001 über Babynest und anonyme Geburt JMZ 4.600/42-I.1/2001 betroffenen Personen, Wien 2019.
  11. Hodgkin R., Newell P., Implementation handbook for the Convention on the Rights of the Child, Geneva 2007.
  12. Hrušáková , Králíčková Z., Anonymní a utajené mateřství v České republice - utopie nebo realita?, Právní rozhledy: časopis pro všechna právní odvětví 2005, nr 13(2).
  13. Jakuszewicz A., Prawo poznania własnych rodziców w świetle Konwencji o prawach dziecka, [w:] Rodzina i prawo, red. D. Jaroszewska-Choraś, A. Kilińska-Pękacz, A. Wedeł-Domaradzka, Bydgoszcz 2017.
  14. Kabza E., Prawo dziecka do postadopcyjnego kontaktu z rodziną naturalną w prawie obcym, [w:] Verba volant, scripta manent. Księga jubileuszowa dedykowana Profesor Bogusławie Gneli, A. Kaźmierczyk, K. Michałowska, M. Szaraniec, Warszawa 2023.
  15. Kamińska A., Prawdziwe historie adoptowanych, Kraków 2010.
  16. Kolesnychenko T., Czas Nadii ucieka, bo zadecydowało „prawo krwi”, https://wiadomosci.wp.pl/czas-nadii-ucieka-bo-zadecydowalo-prawo-krwi-6964049677155072a.
  17. Komendowska M., Adopcja ze wskazaniem jako alternatywna droga do rodzicielstwa, [w:] Adopcyjne rodzicielstwo. Dylematy, nadzieje, wyzwania, E. Kozdrowicz, Warszawa 2013.
  18. Krajewska B., Okna życia w systemie opieki nad dziećmi, Warszawa 2015.
  19. Kubicka-Kraszyńska U., Skuteczność rozwiązań chroniących dzieci przed porzuceniem ze skutkiem śmiertelnym i dzieciobójstwem w świetle Konwencji o prawach dziecka, Dziecko Krzywdzone. Teoria, badania, praktyka 2017, t. 16, nr 2.
  20. Leneveu G., La portée de «l’affaire Benjamin» sur la reconnaissance des pères et sur l’adoption, Recherches familiales 2007, nr 4.
  21. Leśniewska M., Dziecko w oknie życia we Wrocławiu. „Był nieumyty, cały we krwi”, https://parenting.pl/dziecko-w-oknie-zycia-we-wroclawiu-bylo-cale-we-krwi.
  22. Leśniewska M., Malutka dziewczynka w oknie życia. Matka zostawiła przy dziecku list, https://parenting.pl/w-oknie-zycia-we-wroclawiu-pojawilo-sie-dziecko-mama-zostawila-list.
  23. Łukasiewicz R., Adopcja ze wskazaniem – postulaty de lege ferenda, [w:] Piecza zastępcza i przysposobienie w polskim systemie prawa, red. J.M. Łukasiewicz, R. Łukasiewicz, Toruń 2019.
  24. Łukasiewicz R., Komercyjne testy DNA jako sposób identyfikacji rodziców genetycznych dzieci porzuconych – perspektywa polska, [w:] Verba volant, scripta manent. Księga jubileuszowa dedykowana Profesor Bogusławie Gneli, red. A. Kaźmierczyk, K. Michałowska, M. Szaraniec, Warszawa 2023.
  25. Łukasiewicz R., Prawna regulacja przysposobienia ze wskazaniem a problem handlu dziećmi, Monitor Prawniczy 2016, nr 3.
  26. Modlibowska M., Kluczowe problemy adopcji, [w:] Psychologiczne aspekty ciąży i macierzyństwa oraz ojcostwa, red. M. Bąk-Sosnowska, B. Naworska, Katowice 2023.
  27. Obrochta M., Wpływ komercyjnych testów genetycznych na zachowanie anonimowości dawcy, Acta Iuridica Resoviensia 2023, t. 43, https://doi.org/10.15584/actaires.2023.4.5.
  28. Partyk A., Nocuń K., Rojek-Socha P., Niechciane dziecko łatwiej zostawić w oknie życia, ale dla jego dobra lepiej – w szpitalu, https://www.prawo.pl/zdrowie/okno-zycia-jak-wplywa-na-adopcje-dziecka,519053.html.
  29. Południk E., Dlaczego tajemnica adopcji wychodzi na jaw, Rzeczpospolita 2006, nr 178.
  30. Roštinská S., Porod s utajenou totožností matky, praca dyplomowa, Univerzita Palackého v Olomouci, Právnická fakulta, Olomouc 2019.
  31. Ruszkiewicz D., Okna życia jako instytucje wspierające dziecko i rodzinę – zalety i kontrowersje, Pedagogika Rodziny 2014, nr 4(3).
  32. Siffrein-Blanc C., Le nouveau droit de la filiation: l’ordonnance répond-elle aux instructions législative?, Recherches familiales 2007, nr 4.
  33. Sommer J., Endbericht Aktualisierung von Daten über Beratungen zur vertraulichen Geburt sowie über Auswirkungen des SchwHiAusbauG auf anonyme Formen der Kindesabgabe, Berlin 2019.
  34. Swientek C., Ausgesetzt - verklappt - anonymisiert. Deutschlands neue Findelkinder, Burgdorf 2007.
  35. Villeneuve-Gokalp C., Les femmes qui accouchent sous le secret en France, 2007-2009, Population 2011, t. 66, nr 1.
  36. Wacker B., “Anonyme” und “vertrauliche” Geburt: Ein kritischer Blick auf die Diskussion, https://www.herder.de/stz/hefte/archiv/140-2015/4-2015/anonyme-und-vertrauliche-geburt-ein-kritischer-blick-auf-die-diskussion/.
  37. Wasilewska A., Kilkudniowa dziewczynka w oknie życia. Matka zostawiła list, https://www.polsatnews.pl/wiadomosc/2024-07-20/dziewczynka-w-oknie-zycia-matka-zostawila-list/.
  38. Wędrychowska J., „Okno życia” czy alimenty?, https://pokojadwokacki.pl/okno-zycia-czy-alimenty-adw-joanna-wedrychowska/.
  39. Zajchowska J., Dzieci z końca kolejki. To one umierają, nie zaznawszy miłości, https://wiadomosci.gazeta.pl/wiadomosci/7,114883,27816451,dzieci-z-konca-kolejki-to-one-umieraja-nie-zaznawszy-milosci.html.

Jak cytować

R. Łukasiewicz, Między oknami życia a zgodą blankietową na przysposobienie – analiza prawnoporównawcza jako punkt wyjścia do dalszej dyskusji, Prawo w Działaniu 2025, t. 64, https://doi.org/10.32041/pwd.6404

 

 

Marcin Białecki, Aleksandra Klich, Vigita Vėbraitė, Sharenting – między prawem do wychowywania a prawem do prywatności dziecka. Wyzwania etyczne i prawne w erze cyfrowej

Sharenting – między prawem do wychowywania a prawem do prywatności dziecka. Wyzwania etyczne i prawne w erze cyfrowej

Prawo w Działaniu 2025, tom 64

https://doi.org/10.32041/pwd.6405

Streszczenie

Wraz z rozwojem mediów społecznościowych wykształciło się zjawisko określane jako sharenting, czyli praktyka udostępniania przez rodziców zdjęć, nagrań i informacji o dzieciach w przestrzeni cyfrowej. Zjawisko to, stanowiące połączenie „sharing” i „parenting”, wpływa na współczesne modele rodzicielstwa i komunikacji, a równocześnie rodzi szereg problemów prawnych, etycznych i społecznych. Publikując materiały dotyczące dzieci, rodzice często nieświadomie tworzą ich cyfrową tożsamość, jeszcze zanim dzieci będą w stanie samodzielnie decydować o sposobach przetwarzania swoich danych. W konsekwencji dziecko staje się obecne w sieci bez własnej zgody, a opublikowane treści mogą oddziaływać na jego przyszłe życie, relacje społeczne oraz poczucie autonomii.

W opracowaniu przeanalizowano sharenting w kontekście prawa dziecka do prywatności, ochrony danych osobowych i prawa do bycia zapomnianym, ukazując konflikt pomiędzy konstytucyjnym prawem rodziców do wychowywania a prawem dziecka do ochrony jego cyfrowej sfery. Wskazano również na zagrożenia wynikające z nadmiernego ujawniania online informacji o dzieciach, takie jak ryzyko kradzieży tożsamości, naruszenia bezpieczeństwa, komercjalizacji wizerunku czy ekspozycji na przemoc cyfrową. Zwrócono także uwagę na rodzicielskie motywacje do sharentingu, w tym potrzebę budowania relacji społecznych, poszukiwania wsparcia oraz – w pewnych przypadkach – czerpania korzyści ekonomicznych. Celem opracowania jest przedstawienie propozycji dobrych praktyk oraz kierunków potencjalnych zmian legislacyjnych, które mogłyby zapewnić lepszą ochronę praw dziecka w środowisku cyfrowym. Podkreślono potrzebę interdyscyplinarnego podejścia, łączącego perspektywy prawne, psychologiczne i technologiczne, aby wypracować równowagę między prawami rodziców a autonomią cyfrową dziecka.

Sharenting wymaga szerszej refleksji społecznej i systemowej. Ochrona dziecka w epoce cyfrowej nie może ograniczać się do przestrzeni domowej, lecz powinna obejmować również dynamicznie rozwijającą się sferę internetową, która ma istotny wpływ na kształtowanie tożsamości kolejnych pokoleń.

Bibliografia

  1. Baxter K., Czarnecka B., Sharing images of children on social media: British motherhood influencers and the privacy paradox, PLoS ONE 2025, t. 20, nr 1, https://doi.org/10.1371/journal.pone.0314472.
  2. Berg V., Arabiat D., Morelius E., Kervin L., Zgambo M., Robinson S., Jenkins M., Whitehead L., Young Children and the creation of a Digital Identity on Social networking sites: scoping review, JMIR Pediatrics and Parenting 2024, t. 7.
  3. Bezáková Z., Madleňák A., Švec M., Security risks of sharing content based on minors by their family members on social media in times of technology interference, Media Literacy and Academic Research 2021, t. 4, nr 1.
  4. Blum-Ross A., Livingstone S., “Sharenting,” parent blogging, and the boundaries of the digital self, Popular Communication. The International Journal of Media and Culture 2017, t. 15, nr 2, https://doi.org/10.1080/15405702.2016.1223300.
  5. Bovy M., The Ethical Implications of Parents Writing About Their Kids, The Atlantic z 15.01.2013 r., http://www.theatlantic.com/sexes/archive/2013/01/the-ethical-implications-of-parents-writingabout-their-kids/267170/.
  6. Brosch A., When the child is born into the internet: sharenting as a growing trend among parents on Facebook, New Educational Review 2016, t. 43, nr 1.
  7. Conti M.G., Del Parco F., Pulcinelli F.M., Mancino E., Petrarca L., Nenna R., Di Mattia G., Matera L., La Regina D.P., Bonci E., Caruso C., Midulla F., Sharenting: characteristics and awareness of parents publishing sensitive content of their children on online platforms, Italian Journal of Pediatrics 2024, t. 50, https://doi.org/10.1186/s13052-024-01704-y.
  8. Elmuts E., Please Stop Posting Pictures of My Child on Facebook, http://www.consciousparents.org/stop-posting-pictures-of-my-child-online-please.
  9. Ferrara P., Cammisa I., Zona M., Cimaroli E., Sacco R., Pacucci I., Grimaldi M.T., Scaltrito F., Pettoello-Mantovani M., Corsello G., The awareness of sharenting in Italy: a pilot study, Italian Journal of Pediatrics 2024, t. 50, https://doi.org/10.1186/s13052-024-01797-5.
  10. Haidt J., The Anxious Generation. How the Great Rewiring of Childhood Is Causing an Epidemic of Mental Illness, New York 2025.
  11. Jorge A., Marôpo L., Coelho A.M., Novello L., Mummy influencers and professional sharenting, European Journal of Cultural Studies 2022, t. 25, nr 1.
  12. Keskin D.A., Kaytez N., Damar M., Elibol F., Aral N., Sharenting Syndrome: An Appropriate Use of Social Media?, Healthcare 2023, t. 11, nr 10, https://doi.org/10.3390/healthcare11101359.
  13. Kumar P., Schoenebeck S.Y., Carroll J.M., Stories from the Wall: Exploring Parental Sharenting Behavior on Facebook, In Proceedings of the 2018 CHI Conference on Human Factors in Computing Systems, 2018.
  14. Lazard L., Capdevila R., Dann C., Locke A., Roper S., Sharenting: Pride, affect and the day‐to‐day politics of digital mothering, Social and Personality Psychology Compass 2019, t. 13, nr 4, https://doi.org/10.1111/spc3.12443.
  15. Lazard L., Digital mothering: Sharenting, family selfies and online affective discursive practices, Feminism & Psychology 2022, t. 32, nr 4.
  16. Lendvai G.F., Sharenting as a regulatory paradox – a comprehensive overview of the conceptualization and regulation of sharenting, International Journal of Law, Policy and The Family 2024, t. 38, nr 1, https://doi.org/10.1093/lawfam/ebae013.
  17. Livingstone S., Third A., Children and Young People’s Rights in the Digital Age: An Emerging Agenda, New Media & Society 2017, t. 19, nr 5.
  18. Luong V.-H., Aikaterini M., Huaming L., Hickman E., Klaus P., Mini-Me Fashion Sharenting: Drivers, Consequences, and the Role of Market Mavens, Journal of Consumer Behaviour 2025, t. 24, nr 2, https://doi.org/10.1002/cb.2439.
  19. Peleg O., Hadar-Shoval D., Hadar E., To Share or Not to Share: Adolescents’ Experience With Sharenting, Children & Society 2025, t. 39, nr 5, https://doi.org/10.1111/chso.12963.
  20. Sarkadi A., Dahlberg A., Fängström K., Warner G., Children want parents to ask for permission before ‘sharenting’, Journal of Paediatrics and Child Health 2020, t. 56, nr 6, https://doi.org/10.1111/jpc.14945.
  21. Steinberg S.B., Sharenting: Children’s Privacy in the Age of Social Media, Emory Law Journal 2017, t. 66, nr 4.
  22. Tartari M., Lavorgna A., Ugwudike P., Share with care: Negotiating children’s health and safety in sharenting practices, Media, Culture & Society 2023, t. 45, nr 7.
  23. University of Michigan C.S. Mott Children’s Hospital National Poll on Children’s Health, Do Parents Share Too Much about Their Kids on Social Media?, 2015.
  24. Van den Abeele E., Vanwesenbeeck I., Hudders L., Child’s privacy versus mother’s fame: unravelling the biased decision-making process of momfluencers to portray their children online, Information, Communication & Society 2024, t. 27, nr 2, https://doi.org/10.1080/1369118X.2023.2205484.
  25. Walrave M., Robbé S., Staes L., Hallam L., Mindful sharenting: how millennial parents balance between sharing and protecting, Frontiers in Psychology 2023, t. 14, https://doi.org/10.3389/fpsyg.2023.1171611.

Jak cytować

M. Białecki, A. Klich, V. Vėbraitė, Sharenting – między prawem do wychowywania a prawem do prywatności dziecka. Wyzwania etyczne i prawne w erze cyfrowej, Prawo w Działaniu 2025, t. 64, https://doi.org/10.32041/pwd.6405

Łukasz Mirocha, Prawo małżeńskie Izraela

Prawo małżeńskie Izraela

Prawo w Działaniu 2025, tom 64

https://doi.org/10.32041/pwd.6406

Streszczenie

Artykuł ma na celu prezentację podstaw prawa małżeńskiego Izraela oraz ich krytyczną ocenę. Komentowana regulacja wyróżnia się na tle systemów prawnych innych krajów zachodniego kręgu kulturowego z uwagi na to, że nie przewidziano w niej instytucji małżeństwa cywilnego. Izrael uznaje jedynie małżeństwa religijne zawarte przez obywateli w 14 związkach wyznaniowych. Taki model stoi w sprzeczności z regulacjami prawa międzynarodowego dotyczącymi prawa do rodziny i małżeństwa, jest szczególnie problematyczny dla bezwyznaniowców, par jednopłciowych oraz par mieszanych wyznaniowo. W celu łagodzenia negatywnych skutków regulacji izraelskie orzecznictwo sądowe przesądziło o uznawaniu związków małżeńskich zawieranych poza Izraelem, co bywa wykorzystywane jako sposób obchodzenia obowiązujących przepisów. Orzecznictwo chroni również prawa par kohabitujących. W Izraelu wprowadzono także instytucję związków partnerskich, co jednak nie rozwiązuje problemu dyskryminacji osób bezwyznaniowych na płaszczyźnie dostępu do małżeństwa. Według autora izraelskie prawo małżeńskie nie może być traktowane jako przykład prywatyzacji instytucji małżeństwa z uwagi na zbyt głębokie związki religii oraz państwa. W artykule zastosowano metodę formalno-dogmatyczną oraz historycznoprawną. Prezentowana jest treść przepisów, poglądy doktryny oraz w mniejszym stopniu orzecznictwo.

Bibliografia

  1. Amir G., Constitutional Regulation of Civil Marriage in Israel, Конституційно-Правові Академічні Студії [Konstitucìjno-Pravovì Akademìčnì Studìï] 2022, nr 1, https://doi.org/10.24144/2663-5399.2022.1.01.
  2. DaDon K., Role of the Wife in the Jewish Marriage in Old Testament Scripture, in Jewish Law, and in Rabbinic Literature, Kairos: Evangelical Journal of Theology 2018, t. 12, nr 2, https://doi.org/10.32862/k.12.2.2.
  3. Fogiel-Bijaoui S., The Spousal Covenant (Brit Hazugiut), or the Covenant with the Status Quo, Israel Studies Review 2013, t. 28, nr 2, https://doi.org/10.3167/isr.2013.280213.
  4. Israel: First Female Judge Selected for Muslim Religious Court, https://www.loc.gov/item/global-legal-monitor/2017-04-27/israel-first-female-judge-selected-for-muslim-religious-court/.
  5. Kałczewiak M., Izraelskie prawo małżeńskie. Wybrane zagadnienia, Przegląd Prawa Wyznaniowego 2012, t. 4.
  6. Laufer J., Marital Law in Transition: The Problem in Israel, Buffalo Law Review 1960, t. 9, nr 2.
  7. Levush R., Israel: Minimum Marriage Age Raised to 18, https://www.loc.gov/item/global-legal-monitor/2013-11-12/israel-minimum-marriage-age-raised-to-18/.
  8. Matysiak B.W., Małżeństwo i rodzina w kulturze starożytnego Izraela, Studia Elbląskie 2012, t. 13.
  9. Merin Y., The Right to Family Life and Civil Marriage under International Law and its Implementation in the State of Israel, Boston College International & Comparative Law Review 2005, t. 28.
  10. Miller A., The Policing of Religious Marriage Prohibitions in Israel: Religion, State, and Information Technology, John Marshall Journal of Information Technology & Privacy Law 2014, t. 31, nr 1.
  11. Mirocha Ł., Prywatyzacja małżeństwa. Wybrane stanowiska libertariańskie, Toruń 2023.
  12. Sherwin B.L., Law and Love in Jewish Theology, Anglican Theological Review 1982, t. 64, nr 4.
  13. Sójka-Zielińska K., Historia prawa, Warszawa 1995.
  14. Stachowiak S., Odmowa rozwodu – sytuacja prawna agunot w Państwie Izrael, praca dyplomowa, Uniwersytet Warszawski, Wydział Orientalistyczny, Warszawa 2018, http://hebraistyka.uw.edu.pl/prace_dyplomowe/Odmowa%20rozwodu.pdf.
  15. Weinreb A., Recent Trends in Marriage and Divorce in Israel, State of the Nation Report: Society, Economy and Policy 2022.
  16. Westreich E., Levirate Marriage in the State of Israel. Ethnic Encounter and the Challenge of a Jewish State, Israel Law Review 2004, t. 37, nr 2–3, https://doi.org/10.1017/S0021223700012528.
  17. Westreich E., Westreich A., Jewish law: Marriage, [w:] Routledge Handbook of Religious Laws, red. S. Ferrari, Bottoni, Abingdon 2019, https://papers.ssrn.com/sol3/papers.cfm?abstract_id=3769234.
  18. Yefet K.C., Israeli Family Law as a Civil-Religious Hybrid: a Cautionary Tale of Fatal Attraction, University of Illinois Law Review 2016, nr 4.

Jak cytować

Ł. Mirocha, Prawo małżeńskie Izraela, Prawo w Działaniu 2025, t. 64, https://doi.org/10.32041/pwd.6406

Jan Ciechorski, Psychiatryczne opinie wewnętrzne w postępowaniu o przyjęcie bez zgody do szpitala psychiatrycznego

Psychiatryczne opinie wewnętrzne w postępowaniu o przyjęcie bez zgody do szpitala psychiatrycznego

Prawo w Działaniu 2025, tom 64

https://doi.org/10.32041/pwd.6407

Streszczenie

Ustawa o ochronie zdrowia psychicznego ustanawia obowiązek uzyskania opinii drugiego lekarza psychiatry o przyjęciu do szpitala psychiatrycznego w tzw. trybie nagłym (art. 23 i 24 ustawy). Nie ulega wątpliwości, że przymusowe przyjęcie do szpitala psychiatrycznego stanowi głęboką ingerencję w podstawowe prawa człowieka. Obowiązek uzyskania opinii psychiatry pełni również funkcję gwarancyjną dla tak przyjmowanego pacjenta, bowiem wymusza rozważenie przez lekarza dokonującego przyjęcia bez zgody również stanowiska przedstawionego w opinii. Te opinie wewnętrzne mogą stanowić istotny dowód dla sądu w ocenie zasadności dokonanego przymusowego przyjęcia do szpitala psychiatrycznego. Zgodnie z orzecznictwem Sądu Najwyższego szpital psychiatryczny nie jest uczestnikiem postępowania przed sądem opiekuńczym, a w konsekwencji nie może zaprezentować swojego stanowiska w tym przedmiocie. Na zasadzie art. 365 Kodeksu postępowania cywilnego postanowienia sądu opiekuńczego stwierdzające brak zasadności przyjęcia bez zgody do szpitala psychiatrycznego wiążą również sąd orzekający o ewentualnych roszczeniach pacjenta wobec tego szpitala. Oznacza to, że sąd w procesie odszkodowawczym nie jest władny uznać zasadności tego przyjęcia i oddalić powództwo. Wszystko powyższe potwierdza – niedocenianą dotychczas – funkcję psychiatrycznych opinii wewnętrznych.

Bibliografia

  1. Ciechorski J., Dezynwoltura ustawodawcy – refleksje nad nowelizacją ustawy o ochronie zdrowia psychicznego, Przegląd Prawa Publicznego 2019, nr 2.
  2. Ciechorski J., O Rzeczniku Praw Pacjenta Szpitala Psychiatrycznego – ad vocem, Prawo i Medycyna 2016, nr 2.
  3. Ciechorski J., Odpowiedzialność szpitala psychiatrycznego za wykonywanie władzy publicznej, Toruń 2018.
  4. Ciechorski J., Regulacje dotyczące Rzecznika Praw Pacjenta Szpitala Psychiatrycznego i praktyka ich stosowania – analiza krytyczna, Prawo i Medycyna 2015, nr 1.
  5. Duda J., Komentarz do ustawy o ochronie zdrowia psychicznego, Warszawa 2012.
  6. Dziergawka A., [w:] Ochrona zdrowia psychicznego. Komentarz, red. P. Drembkowski, B. Kmieciak, R. Tymiński, Warszawa 2023.
  7. Sroka T., [w:] System Prawa Medycznego, t. 2, Szczególne świadczenia zdrowotne, red. L. Bosek, A. Wnukiewicz-Kozłowska, Warszawa 2018.
  8. Szwed M., Przymusowe umieszczenie w zakładzie psychiatrycznym w świetle współczesnych standardów ochrony praw człowieka, Warszawa 2020.
  9. Wojcieszak A., Autonomia pacjenta z zaburzeniami psychicznymi, Warszawa 2021.
  10. Zajdel-Całkowska J., Prawo medyczne, Warszawa 2019.

Jak cytować

J. Ciechorski, Psychiatryczne opinie wewnętrzne w postępowaniu o przyjęcie bez zgody do szpitala psychiatrycznego, Prawo w Działaniu 2025, t. 64, https://doi.org/10.32041/pwd.6407

Ireneusz C. Kamiński, Dostęp do opieki zdrowotnej w orzecznictwie Europejskiego Trybunału Praw Człowieka – (krytyczny) zarys problemu na tle kwestii błędu lekarskiego

 

Dostęp do opieki zdrowotnej w orzecznictwie Europejskiego Trybunału Praw Człowieka – (krytyczny) zarys problemu na tle kwestii błędu lekarskiego

Prawo w Działaniu 2025, tom 64

https://doi.org/10.32041/pwd.6408

Streszczenie

Chociaż Europejska Konwencja Praw Człowieka nie gwarantuje prawa do opieki zdrowotnej, pewne kwestie dotyczące opieki zdrowotnej stały się przedmiotem orzecznictwa Europejskiego Trybunału Praw Człowieka. Niniejszy artykuł rekonstruuje i krytycznie analizuje to orzecznictwo. Punktem wyjścia jest konstrukcja pozytywnych obowiązków państwa o charakterze materialnym i proceduralnym. Władze publiczne muszą podejmować określone działania w celu ochrony prawa do życia, przestrzegania zakazu złego traktowania oraz zapewnienia prawa do życia prywatnego. Obowiązek materialny polega obecnie zasadniczo na stworzeniu ram prawnych zapewniających dostęp do opieki zdrowotnej o odpowiednim standardzie. Obowiązek proceduralny oznacza natomiast przeprowadzenie skutecznego postępowania wyjaśniającego w przypadku ewentualnego błędu medycznego. Orzecznictwo Europejskiego Trybunału Praw Człowieka określa, jakie cechy musi spełniać takie postępowanie, aby było ono zgodne z wymogami konwencji. W artykule szczególną uwagę zwrócono na niejasności dotyczące treści konwencyjnych standardów.

Bibliografia

  1. Barcik J., Międzynarodowe prawo zdrowia publicznego, Warszawa 2013.
  2. Brems E., Procedural Protection: An Examination of Procedural Safeguards Read into Substantive Convention Rights, [w:] Shaping Rights in the ECHR: The Role of the European Court of Human Rights in Determining the Scope of Human Rights, red. Brems, J.H. Gerards, Cambridge 2013.
  3. Drzewicki K., The Rights of Solidarity – The Third Revolution of Human Rights, Nordisk Tidsskrift for International Relations. Acta Scandinavica Juris Gentium 1984, t. 53, nr 3–4.
  4. Drzewicki K., Trzecia generacja praw człowieka, Sprawy Międzynarodowe 1983, nr 10.
  5. Howard T., A review of Lopes de Sousa Fernandes v. Portugal (56080/13) (GC), Strasbourg’s Approach to the Right to Life in Medical Negligence Cases, The Oxford University Undergraduate Law Journal 2020, t. 9.
  6. Ishay M., The History of Human Rights, Berkeley 2008.
  7. Kapelańska-Pręgowska J., Medical Negligence, Systemic Deficiency, or Denial of Emergency Healthcare? Reflections on the European Court of Human Rights Grand Chamber Judgment in Lopes de Sousa Fernandes v. Portugal of 19 December 2017 and Previous Case-law, European Journal of Health Law 2019, t. 26.
  8. Kocot K., Wolfke K., Wybór dokumentów do nauki prawa międzynarodowego, Wrocław 1978.
  9. Łazowski A., Prawo międzynarodowe publiczne, Kraków 2003.
  10. Mowbray A., The Development of Positive Obligations under the European Convention on Human Rights by the European Court of Human Rights, Oxford 2004.
  11. Tabaszewski R., Prawo do zdrowia w systemach ochrony praw człowieka, Lublin 2016.
  12. Tomuschat C., Human Rights: Between Idealism and Realism, Oxford 2014.
  13. Toobes B., Right to health and health care, [w:] Encyclopedia of Human Rights, red. D. Forsythe, Oxford 2009.
  14. Vasak K., Human Rights: A Thirty-Year Struggle: the Sustained Efforts to give Force of law to the Universal Declaration of Human Rights, UNESCO Courier 1977, t. 30, nr 11.
  15. Wiącek M., Wybrane prawa gospodarcze, społeczne i kulturowe, [w:] Prawa człowieka, red. Brzozowski, A. Krzywoń, M. Wiącek, Warszawa 2023.

Jak cytować

I.C. Kamiński, Dostęp do opieki zdrowotnej w orzecznictwie Europejskiego Trybunału Praw Człowieka – (krytyczny) zarys problemu na tle kwestii błędu lekarskiego, Prawo w Działaniu 2025, t. 64, https://doi.org/10.32041/pwd.6408

Mariusz Grabowski, Analiza prawnoporównawcza dotycząca sposobu uregulowania i wprowadzenia do porządku prawnego – jako umowy nazwanej – umowy przewłaszczenia na zabezpieczenie ze szczególnym uwzględnieniem umowy przewłaszczenia nieruchomości na zabezpieczenie

Analiza prawnoporównawcza dotycząca sposobu uregulowania i wprowadzenia do porządku prawnego – jako umowy nazwanej – umowy przewłaszczenia na zabezpieczenie ze szczególnym uwzględnieniem umowy przewłaszczenia nieruchomości na zabezpieczenie

Prawo w Działaniu 2025, tom 64

https://doi.org/10.32041/pwd.6409

Streszczenie

W praktyce stosowania prawa w Polsce funkcjonuje umowa o nazwie „przewłaszczenie nieruchomości na zabezpieczenie”. Autor artykułu uważa, że umowa taka jest sprzeczna z polskim prawem rzeczowym. W szczególności narusza ona zasadę enumeratywności praw rzeczowych. Ponadto uderza w zasadę równości stron. Umowa ta – w obecnym stanie prawnym w Polsce – jest przykładem wyzysku niekorzystnej sytuacji strony.

Ze względu na powyższą praktykę niezbędna jest decyzja prawodawcy w tej kwestii. Należy albo wprowadzić do porządku prawnego nowy typ umowy, albo wprowadzić zakaz takiej umowy. Niezależnie od decyzji niezbędne są kompleksowe zmiany całego otoczenia prawnego, które obecnie służy negatywnej praktyce stosowania prawa.

Bibliografia

  1. Gniewek E., [w:] System Prawa Prywatnego, t. 3, Prawo rzeczowe, red. E. Gniewek, Warszawa 2013.
  2. Gołaczyński J., Przewłaszczenie na zabezpieczenie, Warszawa 2004.
  3. Günther C., Praktische Kreditsicherheit mit Tücken, https://www.ihk-nuernberg.de/de/IHK-Magazin-WiM/WiM-Archiv/WIM-Daten/2013-03/Special/finanzierung-controlling/praktische-kreditsicherheit-mit-tuecken.
  4. Heropolitańska I., Prawne zabezpieczenia zapłaty wierzytelności, Warszawa 2018.
  5. Kondek J.M., Umowa przewłaszczenia nieruchomości na zabezpieczenie i jej praktyka w świetle wizytacji i lustracji kancelarii notarialnych w latach 2013–2017, Prawo w Działaniu 2019, t. 40, https://doi.org/10.32041/pwd.4005.
  6. Martínez-Echevarría B.R.-R., La transmisión de propiedad en garantía en Alemania y los problemas para su aceptación en Derecho español, Revista de Derecho Civil 2017, t. 4, nr 3.
  7. Orlicki M., Przewłaszczenie na zabezpieczenie, Warszawa 1996.
  8. Siedlecki W., Glosa do uchwały SN z 3.02.1960 r., 3 CO 27/57, OSPiKA 1961, z. 3, poz. 75.
  9. Simler P., Delebecque P., Droit civil: Les sûretés – La publicité foncière, Paris 2000.
  10. Skąpski J., Przewłaszczenie na zabezpieczenie, Studia Cywilistyczne 1969, t. 13–14.
  11. Sokołowski T., [w:] Kodeks cywilny. Komentarz, 3, Zobowiązania. Część ogólna, red. A. Kidyba, Warszawa 2014.
  12. Sokołowski T., Niedopuszczalność przewłaszczenia nieruchomości na zabezpieczenie. Sprzeciw wobec „refeudalizacji” obrotu prawnego, [w:] Zabezpieczenia wierzytelności, red. K. Szadkowski, K. Żok, Warszawa 2020.
  13. Strus M., Dwa sposoby powierniczego zabezpieczenia kredytu, Palestra 1992, nr 11–12.
  14. Szlęzak A., Przewłaszczenie na zabezpieczenie rzeczy przyszłych, rzeczy oznaczonych co do gatunku oraz nieruchomości, Rejent 1995, nr 2.
  15. Szpunar A., O powierniczych czynnościach prawnych, Rejent 1993, nr 11.

Jak cytować

M. Grabowski, Analiza prawnoporównawcza dotycząca sposobu uregulowania i wprowadzenia do porządku prawnego – jako umowy nazwanej – umowy przewłaszczenia na zabezpieczenie ze szczególnym uwzględnieniem umowy przewłaszczenia nieruchomości na zabezpieczenie, Prawo w Działaniu 2025, t. 64, https://doi.org/10.32041/pwd.6409

Bartosz Majchrzak, Prawo osób starszych do sprawiedliwej procedury administracyjnej – standardy międzynarodowe i ich realizacja w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego

Prawo osób starszych do sprawiedliwej procedury administracyjnej – standardy międzynarodowe i ich realizacja w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego

Prawo w Działaniu 2025, tom 64

https://doi.org/10.32041/pwd.6410

Streszczenie

Zarówno w orzecznictwie polskich sądów administracyjnych, jak i literaturze prawniczej wyróżnia się prawo jednostki do procedury administracyjnej. Szczególne znaczenie może mieć ono dla osób starszych, które niekiedy wchodzą w relacje z administracją publiczną w dążeniu do realizacji swoich merytorycznych praw (np. socjalnych). Niniejsze opracowanie miało na celu odpowiedź na pytania o to, czy prawo seniorów do procesu administracyjnego ma swoje źródło również w dokumentach międzynarodowych, na jakie elementy tego prawa zwraca się uwagę w ramach porządku ponadkrajowego oraz czy polskie unormowania postępowania administracyjnego dopuszczają swoiste podejście do sytuacji procesowej osób starszych, realizując tym samym stosowne standardy międzynarodowe. Osiągnięcie tego celu wymagało dokonania dogmatycznej analizy aktów prawnych, w tym przy zastosowaniu odwołań do orzecznictwa sądowego i wypowiedzi doktryny prawa. Przeprowadzone badania pozwalają zidentyfikować standard międzynarodowy obejmujący skuteczny dostęp do postępowania administracyjnego oraz procesu sądowo-administracyjnego, który powinien być osiągany przez wprowadzenie odpowiednich i konkretnych rozwiązań dostosowanych do wieku. Przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego umożliwiają wdrożenie takich szczególnych rozwiązań na poziomie stosowania prawa. Służą temu określone zasady ogólne postępowania administracyjnego oraz odpowiadające im przepisy szczegółowe k.p.a.

Bibliografia

  1. Adamiak B., [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2017.
  2. Adamiak B., Prawo do procesu w świetle regulacji prawa procesowego administracyjnego, [w:] System Prawa Administracyjnego, t. 9, Prawo procesowe administracyjne, R. Hauser, Z.K. Niewiadomski, A. Wróbel, Warszawa 2019.
  3. Alexy R., On the Structure of Legal Principles, Ratio Iuris 2000, nr 3.
  4. Allena M., 6 ECHR: New Horizons for Domestic Administrative Law, Ius Publicum Network Review 2014.
  5. Bernatt M., Sprawiedliwość proceduralna w postępowaniu przed organem ochrony konkurencji, Warszawa 2011.
  6. Biały S., Zadania administracji publicznej w zakresie polityki społecznej wobec osób starszych – wybrane zagadnienia, Zeszyt Prawniczy UAM 2022, nr 12, https://doi.org/10.14746/zpuam.2022.12.1.
  7. Borkowski J., Adamiak B., [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2017.
  8. Dawidowicz W., Postępowanie administracyjne. Zarys wykładu, Warszawa 1983.
  9. Doron I., Apter I., International rights of older persons: what difference would a new convention make to the lives of older people?, Marquette Elder’s Advisor 2010, t. 11, nr 2.
  10. Federczyk W., Wszczęcie postępowania administracyjnego, [w:] W. Federczyk, M. Klimaszewski, B. Majchrzak, Postępowanie administracyjne, Warszawa 2018.
  11. Fredvang M., Biggs S., The Rights of Older Persons. Protection and Gaps under Human Rights Law, Social Policy Working Paper 2012, nr 16, https://social.un.org/ageing-working-group/documents/fourth/Rightsofolderpersons.pdf.
  12. Gajda A., Rzetelne uzasadnienie wyroku sądowego w kontekście wyroku Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z 9 marca 2023 r. w sprawie Cupiał przeciwko Polsce, Przegląd Prawa Konstytucyjnego 2023, nr 4.
  13. Gutterman A.S., Older Persons’ Access to Justice, Oakland 2023, http://doi.org/10.2139/ssrn.3889752.
  14. Izdebski H., Potrzeba powstania Ustawy o wyrównywaniu szans osób z niepełnosprawnością, [w:] Projekt „Ustawa o wyrównywaniu szans osób z niepełnosprawnością”, http://www.niepelnosprawni.pl/files/www.niepelnosprawni.pl/public/formularze/ustawa_ostateczna.pdf.
  15. Klimaszewski M., Zasady ogólne postępowania administracyjnego, [w:] W. Federczyk, M. Klimaszewski, B. Majchrzak, Postępowanie administracyjne, Warszawa 2018.
  16. Kmieciak Z., Idea sprawiedliwości proceduralnej w prawie administracyjnym (Założenia teoretyczne i doświadczenia praktyki), Państwo i Prawo 1994, nr 10.
  17. Kordela M., Zasady prawa. Studium teoretycznoprawne, Poznań 2012.
  18. Korzeniowska-Polak A., Wyjątki od zasady doręczania pism w postępowaniu administracyjnym ogólnym na adres do doręczeń elektronicznych, Monitor Prawniczy 2023, nr 6, dodatek specjalny.
  19. Lorek K., Prawne aspekty związane z ochroną seniorów w społeczeństwie polskim, Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska. Sectio G 2018, t. 65, nr 2, http://doi.org/10.17951/g.2018.65.2.129-145.
  20. Łaszczyca G., Martysz C., Matan A., Postępowanie administracyjne, Warszawa 2003.
  21. Majchrzak B., Prawo osób starszych do sprawiedliwej procedury administracyjnej (standardy międzynarodowe i ich realizacja w polskim porządku prawnym), Warszawa 2023, https://iws.gov.pl/wp-content/uploads/PDF/2023/prawa%20podstawowe/2023_PrawaP_B_Majchrzak_Prawa_osob_starszych_do_sprawiedliwej_procedury_administracyjnej.pdf.
  22. Majewska M., Choroby wieku podeszłego. Na co najczęściej chorują osoby starsze?, https://www.poradnikzdrowie.pl/zdrowie/objawy/choroby-wieku-podeszlego-na-co-najczesciej-choruja-osoby-starsze-aa-3aaV-5Tcv-XiAW.html.
  23. Matan A., [w:] G. Łaszczyca, C. Martysz, A. Matan, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, t. 1, Komentarz do art. 1–103, LEX/el. 2010.
  24. Matan A., Prawo do procesu (postępowania), [w:] System Prawa Administracyjnego Procesowego, t. 1, Zagadnienia ogólne, red. G. Łaszczyca, Warszawa 2017.
  25. Mikołajczyk B., Międzynarodowa ochrona praw osób starszych, Warszawa 2012.
  26. Rozmaryn S., O zasadach ogólnych postępowania administracyjnego, Państwo i Prawo 1961, nr 12.
  27. Sandorski J., Zbaraszewska A., Standardy ochrony osób starszych i niepełnosprawnych w orzecznictwie międzynarodowym, Gdańskie Studia Prawnicze 2019, nr 2(42).
  28. Seatzu F., Reshaping EU Old Age Law in the Light of the Normative Standards in International Human Rights Law in Relation to Older Persons, [w:] Protecting Vulnerable Groups. The European Human Rights Framework, red. Ippolito, S.I. Sànches, Oxford–Portland 2017.
  29. Szremski J., Prawo do postępowania administracyjnego i jego elementy jako wartości wynikające z uregulowań konstytucyjnych, międzynarodowych oraz europejskich, Kwartalnik Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury 2021, z. 2(42).
  30. Śledzińska‑Simon A., Zasada równości i zasada niedyskryminacji w prawie Unii Europejskiej, Studia BAS 2011, nr 2(26).
  31. Świderska M., Obawy związane ze starością, Pedagogika Rodziny 2015, t. 5, nr 3.
  32. Świerczyński M., Więckowski Z., Opinia prawna w sprawie wymogów europejskich dotyczących wykorzystania technologii opartych na sztucznej inteligencji w postępowaniach cywilnych i administracyjnych, Opinie i Analizy Instytutu De Republica. Seria: Prawo 2022, nr 6, https://iderepublica.pl/wp-content/themes/idr/download.php?f=5697.
  33. Taras W., Rzecznik Praw Obywatelskich w postępowaniu administracyjnym, Państwo i Prawo 1991, nr 1.
  34. Trociuk S., Ustawa o Rzeczniku Praw Obywatelskich. Komentarz, LEX/el. 2020.
  35. Wilbrandt-Gotowicz M., Zasada efektywnej ochrony sądowej na tle zjawisk europeizacji, automatyzacji i pragmatyzacji jurysdykcji administracyjnej, [w:] Kierunki rozwoju jurysdykcji administracyjnej, red. M. Szewczyk, L. Staniszewska, M. Kruś, Warszawa 2022.
  36. Wróbel A., [w:] M. Jaśkowska, M. Wilbrandt-Gotowicz, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, LEX/el. 2020.
  37. Wróblewski M., Ochrona praw osób starszych w działalności Rzecznika Praw Obywatelskich jako krajowej instytucji ochrony praw człowieka, Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny 2012, t. 74, nr 3.
  38. Zamelski P., Obowiązki administracji publicznej wobec osób starszych. Wybrane zagadnienia, [w:] Propedeutyka praw człowieka c.d.: prawa osób niepełnosprawnych, wykluczonych i starszych, red. S.L. Stadniczeńko, Opole 2013.
  39. Żysko K., Kowalczuk K., Wybrane problemy jakości życia ludzi starszych w codziennym funkcjonowaniu, [w:] Holistyczny wymiar współczesnej medycyny, t. 4, red. E. Krajewska-Kułak, C.R. Łukaszuk, J. Lewko, W. Kułak, Białystok 2018.

Jak cytować

B. Majchrzak, Prawo osób starszych do sprawiedliwej procedury administracyjnej – standardy międzynarodowe i ich realizacja w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego, Prawo w Działaniu 2025, t. 64, https://doi.org/10.32041/pwd.6410

Katarzyna Kamińska, Dylematy wokół pieczy współdzielonej w polskim prawie rodzinnym

 

Dylematy wokół pieczy współdzielonej w polskim prawie rodzinnym

Prawo w Działaniu 2025, tom 64

https://doi.org/10.32041/pwd.6411

Streszczenie

Przedmiotem rozważań w niniejszej pracy jest piecza współdzielona rozumiana jako sposób uregulowania wspólnego wykonywania władzy rodzicielskiej po rozwodzie lub rozstaniu rodziców, w którym oboje rodzice spędzają równą lub porównywalną ilość czasu z dziećmi. Ten rodzaj pieczy cieszy się obecnie największą popularnością w krajach Europy Północnej, Belgii, Francji, Hiszpanii i Słowenii. W Polsce natomiast rodziny realizujące pieczę współdzieloną stanowią rzadkość. Może to wynikać z różnych czynników, w tym socjalnych, kulturowych i prawnych. Piecza współdzielona nie została jak dotąd uregulowana w Kodeksie rodzinnym i opiekuńczym. Poruszone zagadnienie jest niezwykle ważne z praktycznego punktu widzenia oraz aktualne, z uwagi na trwające zaawansowane prace Komisji Kodyfikacyjnej Prawa Rodzinnego nad wprowadzeniem unormowań w tym zakresie. W niniejszej pracy omówiono dylematy towarzyszące dyskusji o pieczy współdzielonej w polskiej nauce prawa rodzinnego z odwołaniem się do doświadczeń amerykańskich – przynajmniej z dwóch powodów. Po pierwsze dlatego, że Stany Zjednoczone uznawane są za kolebkę pieczy współdzielonej, a po drugie z uwagi na to, że polski ustawodawca inspiruje się amerykańskim prawem rodzinnym.

Bibliografia

  1. Augustijn L., Claessens E., Miettinen A., Hakovirta M., Mortelmans D., Riser Q.H., Steinbach A., Joint physical custody and mother’s life satisfaction in Belgium, Finland, and Germany, Journal of Family Studies 2025, Vol. 31, Issue 3, available at: https://doi.org/10.1080/13229400.2025.2451192.
  2. Augustijn L., Joint physical custody, parent-child relationships, and children’s psychosomatic problems, Journal of Public Health: From Theory to Practice 2023, No. 31.
  3. Cancian M., Meyer D.R., Brown P.R., Cook S.T., Who gets custody now? Dramatic changes in children’s living arrangements after divorce, Demography 2014, Vol. 51, No. 4.
  4. Domański M., Orzekanie o pieczy naprzemiennej w wyrokach rozwodowych [Adjudicating alternating custody in judgments of divorce], Prawo w Działaniu [Law in Action] 2016, Vol. 25.
  5. Fransson E., Låftman S.B., Östberg V., Hjern A., Bergström M., The living conditions of children with shared residence – the Swedish example, Child Indicators Research 2018, 11, No. 3, available at: https://doi.org/10.1007/s12187-017-9443-1.
  6. Habdas M., The evolution of joint parenting in Poland: The legal perspective on lessons learned and still to be learned, International Journal of Law, Policy and The Family 2019, Vol. 33, Issue 3, available at: https://doi.org/10.1093/lawfam/ebz010.
  7. Hakovirta M., Meyer D.R., Salin M., Lindroos E., Haapanen M., Joint physical custody of children in Europe: A growing phenomenon, Demographic Research 2023, Vol. 49, No. 18, available at: https://doi.org/10.4054/DemRes.2023.49.18.
  8. Ignaczewski J., Komentarz do spraw o określenie sposobu wykonywania władzy rodzicielskiej [Commentary on cases to determine the exercise of parental authority] [in:] Komentarz do spraw rodzinnych [Commentary on family cases], Ignaczewski (ed.), Warszawa 2014.
  9. Janik-Skowrońska H., Prawno-społeczne uwarunkowania pieczy współdzielonej (naprzemiennej) w Polsce. Studium prawno-socjologiczne [Legal and social determinants of shared (alternate) custody in Poland. A legal and sociological study], Warszawa 2024.
  10. Kamińska K., Komentarz do art. 107 k.r.o. [Commentary on Article 107 of the f.g.c.] [in:] Kodeks rodzinny i opiekuńczy. Komentarz [Family and Guardianship Code. Commentary], M. Załucki (ed.), Warszawa 2023.
  11. Kamińska K., Piecza naprzemienna a władza rodzicielska rodziców żyjących w rozłączeniu [Joint physical custody and parental authority after divorce or separation of parents], Warszawa 2022.
  12. Reimann M., Rodzina jako wspólna sprawa – opieka współdzielona w perspektywie dzieci [Family as a common matter – joint shared custody in children’s perspective], Dziecko Krzywdzone. Teoria, badania, praktyka [Abused Child. Theory, Research and Practice] 2023, Vol. 22, No. 1.
  13. Słyk J., The legal content of parental authority in Polish family law, Prawo w Działaniu [Law in Action] 2017, Vol. 32.
  14. Steinbach A., Augustijn L., Corkadi G., Joint physical custody and adolescent’s life satisfaction in 37 North America and European countries, Family Process 2020, 60, No. 1, available at: https://doi.org/10.1111/famp.12536.
  15. Vuri D., Joint custody law and mothers’ labor market outcomes: evidence from the USA, Journal of Population Economics 2018, Vol. 31, No. 4, available at: https://doi.org/10.1007/s00148-017-0680-x.
  16. Weiner M.H., Thinking outside the custody box: Moving beyond custody law to achieve shared parenting and shared custody, University of Illinois Law Review 2016, No. 4.

Jak cytować

K. Kamińska, Dilemmas of shared custody in Polish family law, Prawo w Działaniu 2025, t. 64, https://doi.org/10.32041/pwd.6411

  • KONTAKT
  • ul. Krakowskie Przedmieście 25, Warszawa
  • iws@iws.gov.pl

(22) 46-49-224

  • OBSERWUJ NAS
Pxli-facebook-f X-twitter

Shopping Cart

Brak produktów w koszyku.