PRAWO W DZIAŁANIU 64/4

Daniela Wybrańczyk

Wykonywanie orzeczeń w sprawach dotyczących kontaktów z dzieckiem

Prawo w Działaniu 2025, tom 64

https://doi.org/10.32041/pwd.6402

Streszczenie

Mimo istniejących regulacji umożliwiających nałożenie sankcji majątkowej na osobę, która nie wykonuje obowiązku realizacji ustalonego kontaktu z dzieckiem, zwracają uwagę sprawy, w których orzeczenia lub ugody nie są realizowane. W artykule zebrano propozycje rozwiązań zwiększających skuteczność wykonywania orzeczeń w przedmiocie kontaktów z dzieckiem oraz przedstawiono skrócone wyniki badania prowadzonego w okresie od czerwca do listopada 2024 r. Badanie składało się z dwóch części (ankietowej i aktowej). Celem pierwszej części badania było ustalenie częstotliwości i powodów orzekania o umieszczeniu dziecka w pieczy zastępczej, gdy nie są realizowane kontakty, mimo wydania nakazu zapłaty należnej sumy pieniężnej (art. 598¹⁶ Kodeksu postępowania cywilnego). Celem drugiej części badania było: ustalenie, czy sądy weryfikują stan majątkowy osoby niewykonującej, niewłaściwie wykonującej lub naruszającej obowiązki wynikające z orzeczenia albo z ugody zawartej przed sądem lub przed mediatorem w przedmiocie kontaktów z dzieckiem; zbadanie, w jakich kwotach sądy zagrażają nakazaniem zapłaty / orzekają nakaz zapłaty należnej sumy pieniężnej; próba powiązania orzekanej kwoty ze stanem majątkowym rodziców i odniesienie tej kwoty do wysokości należnych dziecku alimentów.

Bibliografia

1. Andrzejewski M., Ingerencje we władzę rodzicielską, [w:] Władza rodzicielska. Interdyscyplinarna analiza instytucji, red. J. Słyk, M. Wilczek-Karczewska, Warszawa 2023.
2. Długoszewska I., Przesłanki oraz skutki ograniczenia i pozbawienia władzy rodzicielskiej, Warszawa 2012.
3. Dobrzański B., [w:] Kodeks rodzinny i opiekuńczy. Komentarz, red. B. Dobrzański, J. Ignatowicz, Warszawa 1975.
4. Dunajska M.B., Rozważania o wykonywaniu postanowienia o ustaleniu kontaktów z dzieckiem w świetle uchwały Sądu Najwyższego z dnia 28 sierpnia 2008 r. (III CZP 75/08), Rodzina i Prawo 2011, nr 19.
5. Gajda J., [w:] Kodeks rodzinny i opiekuńczy. Komentarz, red. K. Pietrzykowski, Warszawa 2021.
6. Gudowski J., [w:] Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz, t. 4, Postępowanie rozpoznawcze. Postępowanie zabezpieczające, red. T. Ereciński, Warszawa 2016.
7. Haak H., Władza rodzicielska. Komentarz, Toruń 1995.
8. Holewińska-Łapińska E., Domański M., Słyk J., Orzecznictwo w sprawach o wykonywanie kontaktów z dziećmi, Prawo w Działaniu 2016, t. 25, https://iws.gov.pl/wp-content/uploads/2025/09/Elzbieta-Holewinska-Lapinska-Maciej-Domanski-Jerzy-Slyk-Orzecznictwo-w-sprawach-o-wykonywanie-kontaktow-z-dziecmi-7.pdf.
9. Holewińska-Łapińska E., Postępowania w sprawach o wykonywanie kontaktów z dzieckiem umorzone na podstawie art. 598²⁰p.c., Warszawa 2016.
10. Holewińska-Łapińska E., Realizacja prawa do kontaktów z dziećmi (w świetle badania akt spraw postępowań wykonawczych), Prawo w Działaniu 2011, t. 10, https://iws.gov.pl/wp-content/uploads/2025/09/Elzbieta-Holewinska-Lapinska-Realizacja-prawa-do-kontaktow-z-dziecmi-w-swietle-wynikow-badania-akt-spraw-postepowan-wykonawczych-5.pdf.
11. Holewińska-Łapińska E., Sędziowska ocena efektywności stosowania przepisów o wykonywaniu kontaktów z dzieckiem (art. 598¹⁵–598²⁰p.c.) i ich adekwatności do potrzeb praktyki w świetle wyników badania ankietowego, Prawo w Działaniu 2016, t. 25, https://iws.gov.pl/wp-content/uploads/2025/09/Elzbieta-Holewinska-Lapinska-Sedziowska-ocena-efektywnosci-stosowania-przepisow-o-wykonywaniu-kontaktow-z-dzieckiem-art.-59815-59820-k.p.c.-38.pdf.
12. Ignaczewski J., [w:] Sądowe Komentarze Tematyczne. Władza rodzicielska i kontakty z dzieckiem, red. J. Ignaczewski, Warszawa 2019.
13. Ignaczewski J., Komentarz do spraw o kontakty z dzieckiem, Warszawa 2011.
14. Ignatowicz J., [w:] System prawa rodzinnego i opiekuńczego, cz. 1, red. J. Piątowski, Wrocław–Warszawa–Kraków–Gdańsk–Łódź 1985.
15. Jastrzemska S., [w:] Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz, t. 2, 459–1217, red. T. Szanciło, Warszawa 2023.
16. Justyński T., Prawo do kontaktów z dzieckiem w prawie polskim i obcym, Warszawa 2011.
17. Justyński T., Prawo rodzica do osobistych kontaktów z dzieckiem (w judykaturze niemieckiej), Rodzina i Prawo 2006, nr 1.
18. Kallaus A., Glosa do uchwały SN z 28 sierpnia 2008 r. (III CZP 75/08), Rodzina i Prawo 2009, nr 12.
19. Krakowiak M., Nakazanie zapłaty sumy pieniężnej w nowym postępowaniu o wykonywanie kontaktów z dzieckiem, Transformacje Prawa Prywatnego 2013, nr 3.
20. Laskowska M., Ocena zgodności z Konstytucją przepisu ustawy – Kodeks postępowania cywilnego, Zeszyty Prawnicze Biura Analiz Sejmowych Kancelarii Sejmu 2021, nr 4.
21. Lipińska J.M., Postępowanie w sprawach dotyczących wykonywania kontaktów z dzieckiem, Warszawa 2024.
22. Łapiński A., Ograniczenia władzy rodzicielskiej w polskim prawie rodzinnym, Warszawa 1975.
23. Łazarska A., Efektywne wykonywanie orzeczenia dotyczącego prawa do kontaktów z dzieckiem w świetle standardów strasburskich, Przegląd Prawa Egzekucyjnego 2020, nr 11.
24. Marcewicz O., Postępowanie w sprawach dotyczących wykonywania kontaktów z dzieckiem – zagadnienia wybrane, [w:] Aequitas sequitur legem. Księga jubileuszowa z okazji 75. urodzin Profesora Andrzeja Zielińskiego, red. K. Flaga-Gieruszyńska, G. Jędrejek, Warszawa 2014.
25. Mazurkiewicz J., Zanim pomysły nasze sczezną wraz z nami. Wrocławskie projekty ochrony prawnej dzieci i kobiet, Wrocław 2016.
26. Mostowik P., Wybrańczyk D., [w:] Kodeks rodzinny i opiekuńczy. Komentarz, t. 5, red. K. Osajda, Legalis/el.
27. Sokołowski T., [w:] Kodeks rodzinny i opiekuńczy. Komentarz, red. H. Dolecki, T. Sokołowski, Warszawa 2013.
28. Stojanowska W., [w:] Nowelizacja prawa rodzinnego na podstawie ustaw z 6 listopada 2008 r. i 10 czerwca 2010 r. Analiza. Wykładnia. Komentarz, red. W. Stojanowska, Warszawa 2011.
29. Strus Z., [w:] Kodeks rodzinny i opiekuńczy. Komentarz, red. H. Dolecki, T. Sokołowski, Warszawa 2013.
30. Strus Z., Strus-Wołos M., [w:] Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz, t. 3, 506–729, red. T. Wiśniewski, Warszawa 2021.
31. Strzebinczyk J., [w:] System Prawa Prywatnego, t. 12, Prawo rodzinne i opiekuńcze, red. T. Smyczyński, Warszawa 2011.
32. Studzińska J., Charakter prawny postanowienia o wykonywaniu kontaktów z dzieckiem, [w:] Aequitas sequitur legem. Księga jubileuszowa z okazji 75. urodzin Profesora Andrzeja Zielińskiego, red. K. Flaga-Gieruszyńska, G. Jędrejek, Warszawa 2014.
33. Szenkowski D., Zagubiony wymiar „dobra dziecka” w sądach rodzinnych. Prawne i pozaprawne przyczyny niskiej jakości prawa rodzinnego, [w:] Współczesne ojcostwo. Konteksty kulturowe, pedagogiczne i prawne, red. E. Ogrodzka-Mazur, G. Błahut, T.B. Chmiel, Toruń 2016.
34. Trybulska-Skoczelas E., [w:] Kodeks rodzinny i opiekuńczy. Komentarz, red. J. Wierciński, Warszawa 2014.
35. Wąworek R., Utrudnianie kontaktów z dzieckiem – rozwiązania prawne i praktyka w Polsce i w Europie oraz postulaty de lege ferenda, LEX/el. 2016.
36. Wierciński J., Problematyka ustalania kontaktów z dzieckiem w postępowaniu sądowym, [w:] Materiały z debaty zorganizowanej przez Stowarzyszenie Sędziów Polskich „Iustitia” we współpracy ze Stowarzyszeniem Sędziów Rodzinnych w Polsce na temat praktyki orzekania przez sądy o kontaktach rodziców z dzieckiem i realizacji tych rozstrzygnięć, red. H. Kaflak-Januszko, Warszawa 2014.
37. Winiarz J., Prawo rodzinne, Warszawa 1974.
38. Woś P., Przeciwdziałanie alienacji rodzicielskiej w postępowaniu cywilnym – sprawy dotyczące wykonywania kontaktów z dzieckiem, Studia Prawnicze KUL 2022, nr 1.
39. Wybrańczyk D., Sytuacja prawna małoletniego dziecka rozwodzących się rodziców, Warszawa 2022.
40. Wybrańczyk D., Wykonywanie orzeczeń w sprawach dotyczących kontaktów z dzieckiem, Warszawa 2025, https://iws.gov.pl/wp-content/uploads/PDF/2025/PRAWO%20RODZINNE/2025_PrawoR_D_Wybranczyk_Wykonywanie-orzeczen-w-sprawach-dotyczacych-kontaktow-z-dzieckiem.pdf.
41. Zajączkowska-Burtowy J., Burtowy M., O kryminalizacji tzw. alienacji rodzicielskiej, Prokuratura i Prawo 2020, nr 4.
42. Zegadło R., Glosa do uchwały Sądu Najwyższego z 28 sierpnia 2008 r. (III CZP 75/08), Rodzina i Prawo 2009, nr 11.
43. Zegadło R., Pudłowska K., [w:] Sądowe Komentarze Tematyczne. Władza rodzicielska i kontakty z dzieckiem, red. J. Ignaczewski, Warszawa 2019.
44. Zegadło R., Wykonywanie orzeczeń o kontaktach, Rodzina i Prawo 2012, nr 23.

Jak cytować

D. Wybrańczyk, Wykonywanie orzeczeń w sprawach dotyczących kontaktów z dzieckiem, Prawo w Działaniu 2025, t. 64, https://doi.org/10.32041/pwd.6402